Orta aylıq pensiya alanların sayı niyə açıqlanmır? - ekspertdən sərt tənqid
Azərbaycanda həyata keçirilən son indeksasiya prosesindən sonra sosial təminat göstəricilərində ciddi rəqəm dəyişikliyi müşahidə olunur.
Dövlətin sosial siyasətini yürüdən qurumların verdiyi rəsmi açıqlamaya əsasən, ölkə üzrə orta aylıq pensiya məbləği 543 manatdan 593 manata yüksəlib. Lakin bu artım statistik mənzərədə müsbət görünsə də, iqtisadçı ekspertlər rəqəmlərin arxasındakı real vəziyyətin daha dərindən analiz edilməsinə ehtiyac duyulduğunu bildirirlər.
AFN.az xəbər verir ki, iqtisadçı ekspert Rövşən Ağayev mövzu ilə bağlı geniş şərh verərək, rəsmi statistikada şəffaflığın artırılmasının vacibliyini vurğulayıb. Ekspertin fikrincə, əlavə məlumatlar açıqlanmadığı üçün təqdim olunan artım reallıqdan daha böyük görünə bilər. O qeyd edib ki, bu tip xəbərlər yayılanda mənzərənin daha dolğun olması üçün mütləq şəkildə köməkçi göstəricilər də ictimaiyyətə təqdim edilməlidir. Məsələn, hazırda ölkədə olan 1,1 milyon nəfər pensiyaçının neçə faizinin məhz bu 593 manatlıq orta aylıq məbləği aldığı sual altındadır. Eyni zamanda, 320 manat məbləğində minimum pensiya alan vətəndaşların sayının nə qədər olması da mühüm detallardan biridir. Rövşən Ağayev hesab edir ki, əgər aidiyyəti qurumlar daha şəffaf fəaliyyət göstərsələr, hər il orta pensiya göstəricisi ilə yanaşı, median pensiya məbləği də rəsmən elan olunar.
Məsələnin digər tərəfi isə pensiya hüququ qazana bilməyən yaşlı təbəqənin sosial durumudur. Ekspertin hesablamalarına görə, yaşlı əhalinin təxminən 20%-i müvafiq iş stajı və ya kapitalı olmadığı üçün pensiya ala bilmir və ayda cəmi 220 manatlıq müavinətlə dolanmağa məhkumdur. Bu isə rəqəmlər arasındakı disbalansı daha da qabardır.
Belə ki, sözügedən müavinət məbləği ötən ilki orta pensiyanın 40%-ni təşkil edirdisə, yeni artımlardan sonra bu nisbət 37%-ə enib. Oxşar tendensiya minimum pensiya ilə orta pensiya arasındakı əlaqədə də müşahidə olunur; belə ki, minimum pensiyanın orta pensiyaya nisbəti 59%-dən 54%-ə düşüb. Bu isə o deməkdir ki, pensiya artımları zamanı müxtəlif gəlir qrupları arasındakı fərq azalmaq əvəzinə daha da genişlənir.
