Braziliyada 263 milyon mobil abunəçi üçün üz tanıma məcburi olur
Braziliyanın milli telekommunikasiya tənzimləyicisi Anatel ölkədəki 263 milyon mobil abunəçinin hamısından canlı üz skaneri tələb edən məcburi biometrik qeydiyyat qaydasını təsdiqləyib.
AFN.az xəbər verir ki, Milli Məlumatların Mühafizəsi Orqanının üz tanıma məlumatlarının idarə olunması ilə bağlı çərçivəsi isə hələ tamamlanmayıb.
Braziliyada mobil rabitə xidmətləri göstərən bütün şirkətlər artıq abunəçilərin qeydiyyatı və yenidən qeydiyyatı proseslərinə üz tanıma və canlılıq yoxlamasını inteqrasiya etməli olacaqlar. Qayda şirkətlərin ölçüsündən asılı olmayaraq bütün xidmət təminatçılarına şamil ediləcək.
Üzün yoxlanılması beynəlxalq canlılıq aşkarlama standartının üç səviyyəsindən ikincisi olan ISO/IEC 30107-3 Level 2 tələblərinə uyğun olmalıdır.
Bu o deməkdir ki, sistemlər yalnız adi fotoşəkilin təkrar göstərilməsinə deyil, həmçinin realistik üçölçülü maskalar, yüksək keyfiyyətli çap olunmuş şəkillər və yüksək təsvir ölçülü videoların təkrar nümayişi kimi mürəkkəb hücumlara qarşı da davamlı olmalıdır.
Üz uyğunlaşdırılması üçün istifadə edilən istənilən xüsusi biometrik məlumat bazası da eyni səviyyədə canlılıq yoxlamalarından istifadə edilməklə yaradılmalıdır. Hər yoxlama hadisəsi vaxt möhürünü, şəxsin biometrik məlumat bazası ilə uyğun gəlib-gəlmədiyini və əməliyyatı hansı identifikasiya təminatçısının həyata keçirdiyini qeydə alan, yoxlanıla bilən qeyd yaratmalıdır.
Anatelin müəyyən etdiyi qrafikə əsasən, 2027-ci ilin sentyabrından etibarən bütün yeni əvvəlcədən ödənişli mobil xətlərin aktivləşdirilməsi üçün üz biometrik yoxlaması tələb olunacaq. 31 dekabr 2027-ci ilədək bütün yeni fakturalı xətlərin aktivləşdirilməsi zamanı da eyni şərt tətbiq ediləcək.
31 dekabr 2028-ci ilədək hələ yoxlanılmamış bütün mövcud abunəçilərin qeydiyyatı operatorlar tərəfindən yenilənəcək. 2029-cu ilin yanvarından etibarən üz yoxlamasını tamamlamayan istifadəçilərin xətləri dayandırılacaq və nəticədə ləğv ediləcək.
Qayda həmçinin operatorlardan biometrik yoxlamanı tamamlaya bilməyən abunəçilər üçün alternativ prosedurlar hazırlamağı tələb edir. Məxfilik səbəbindən bu prosedurdan imtina edən istifadəçilərlə bağlı qaydada hər hansı müddəa nəzərdə tutulmayıb. Belə şəxslərin xətləri dayandırılacaq.
Tənzimləmə Braziliyada xroniki xarakter daşıyan mobil rabitə dələduzluğuna birbaşa cavab olaraq Anatelin ictimai təhlükəsizliyə dəstək üzrə texniki qrupu çərçivəsində təsdiqlənib.
Cinayətkarların operatorları qurbanın telefon nömrəsini öz nəzarətlərində olan SİM-karta keçirməyə inandırdıqları SİM-kart dəyişdirmə hücumları dələduzlara SMS əsaslı iki faktorlu autentifikasiyaya çıxış imkanı yaradır. Bu, bank hesablarının boşaldılmasına, sosial media hesablarının ələ keçirilməsinə və şəxsiyyətin saxtalaşdırılmasına şərait yaradır.
Braziliyada SİM-kart dəyişdirmə halları ilə bağlı rəsmi hökumət statistikası yoxdur, lakin sektorun qiymətləndirmələri hər il on minlərlə braziliyalının bu vəziyyətdən zərər çəkdiyini göstərir. Qaydanın hədəf aldığı daha dərin struktur təhlükəsizlik boşluğu Braziliyada mobil xətlərin saxta şəxsiyyət məlumatları ilə və ya başqa şəxsin adına qeydiyyata alınmasının asanlığıdır. Anatel xətt aktivləşdirilməzdən əvvəl canlı biometrik uyğunluq tələb etməklə bu qeydiyyat boşluğunu tamamilə aradan qaldırmağı hədəfləyir.
Cənubi Koreya 2026-cı ilin iyulunda yeni mobil abunəliklər üçün əsas yoxlama üsulu kimi üz tanımanı tətbiq edib və vətəndaş hüquqları qrupları dərhal razılıq və məlumatların pozulması riskləri ilə bağlı etirazlarını bildiriblər.
2025-ci ilin aprelində baş verən və təxminən 27 milyon abunəçinin SİM-kartla bağlı məlumatlarını üzə çıxaran məlumat sızması Koreya vətəndaş cəmiyyəti tərəfindən biometrik məlumatların operator infrastrukturu daxilində cəmləşdirilməsinin hücumçular üçün yüksək dəyərli hədəf yaratdığının sübutu kimi göstərilib.
Məcburi biometrik SİM-kart planlarını tənqid edənlər dələduzluğa qarşı mübarizə məntiqinin struktur məhdudiyyətinə də diqqət çəkirlər. SİM-kartın dəyişdirilməsi yalnız şəxsiyyətin müəyyənləşdirilməsi deyil, ən azı qismən autentifikasiya problemi kimi də qiymətləndirilir.
Braziliyanın biometrik uyğunlaşdırma infrastrukturunun böyük hissəsi artıq qurulub. Federal hökumətin informasiya texnologiyaları şirkəti Serpro sürücülük vəsiqələrindən, milli şəxsiyyət vəsiqələrindən və seçici qeydiyyatı məlumatlarından əldə edilmiş təxminən 376 milyon üz təsvirini özündə saxlayan biometrik üz platformasını idarə edir.
Braziliyanın 2018-ci ildə qüvvəyə minmiş Ümumi Məlumatların Mühafizəsi Qanunu biometrik məlumatları açıq şəkildə həssas şəxsi məlumatlar kimi təsnif edir. Biometrik məlumatları düzgün idarə etməyən şirkətlər Braziliyada əldə etdikləri gəlirin 2 faizinə qədər hesablanan hər pozuntuya görə ciddi cərimələrlə üzləşirlər.
Məcburi biometrik məlumatların toplanmasının mobil xidmət əldə etməyin şərti olması və istifadəçilərə real seçim imkanı verməməsi hüquqi baxımdan əsaslı razılıq prinsipini şübhə altına alır. Qanunu tənqid edənlər hər il on minlərlə insana təsir edən dələduzluq probleminin həlli mexanizmi kimi 263 milyon abunəçinin hamısına bu tələbin tətbiq edilməsinin mütənasiblik və zərurilik prinsiplərinə uyğun olub-olmadığını sorğulayırlar.
Mövcud hökumət üz tanıma infrastrukturunun sınaqların yalnız 64,32 faizini təsdiqlədiyi, yəni hər üç yoxlama cəhdindən birindən çoxunun uğursuz olduğu bildirilir. Bu o deməkdir ki, şəxsin görünüşündə baş verən hər hansı əhəmiyyətli dəyişiklik uyğunluq balının tələb olunan həddən aşağı düşməsinə və həmin şəxsin xidmətlərdən kənarda qalmasına səbəb ola bilər.
Tədqiqatçılar üz tanıma sistemlərində yaxşı məlum olan qərəzliliyi əks etdirən nəticələrə uyğun olaraq, qaradərili braziliyalılar arasında yanlış mənfi nəticələrin daha yüksək olduğunu sənədləşdiriblər.
Braziliyanın iri operatorları üçün yeni qayda sertifikatlaşdırılmış canlılıq aşkarlama sistemlərinin həm mağazalarda, həm də rəqəmsal platformalarda abunəçilərlə təmas qurulan bütün kanallara inteqrasiyası deməkdir. Bu, bütün abunəçi bazalarını əhatə edən hər bir yoxlama hadisəsi üzrə yoxlanıla bilən qeyd sistemlərinin yaradılmasını və identifikasiya təminatçıları ilə məlumatların emalı barədə müqavilələrin müzakirəsini tələb edir.
Tələb adətən iri operatorların resurslarına, mühəndis heyətinə və təchizatçılarla əlaqələrinə malik olmayan dilerlərə və virtual mobil şəbəkə operatorlarına da şamil edilir.
Anatel modelinin hüquqi presedent kimi qəbul edilməsi halında bankçılıq və səhiyyə kimi Braziliyanın digər sektoral tənzimləyicilərinin də eyni əsaslarla öz biometrik qeydiyyat sistemlərini məcburi edə biləcəyi bildirilir.
