288 min ton Rusiya dizeli daşıyan 7 tanker ABŞ-yə doğru hərəkət edir
Hazırda təxminən 288 min ton Rusiya dizeli daşıyan yeddi neft tankeri ABŞ-yə doğru irəliləyir, lakin tədarüklərin qanuniliyi ətrafında yaranan siyasi mübahisələr fonunda gəmilərin yüklərini boşaldıb-boşalda bilməyəcəyi qeyri-müəyyən olaraq qalır.
AFN.az xəbər verir ki, “Greenpeace” təşkilatının izlədiyi daşımalar ABŞ Prezidenti Donald Tramp və Vladimir Putin arasında bu ayın əvvəlində müzakirə edilən, Rusiyaya qarşı uzun illərdir tətbiq olunan neft sanksiyalarını aradan qaldıran mübahisəli tədarük sazişinin ilk mərhələsini təşkil edir.
Əvvəlki məlumatlarda Baltik dənizindəki Rusiya neft terminallarından ayrılan üç tankerin adı çəkilmişdi. Lakin “Greenpeace” gəmi izləmə saytları da daxil olmaqla bir sıra mənbələrdən istifadə edərək apardığı monitorinqin indiyədək ən əhatəli araşdırma olduğunu düşünür.
“Greenpeace Ukraine” təşkilatının enerji üzrə eksperti Şon Börni bildirib ki, tankerlərin hazırkı mövqelərini artıq xəritə üzərində göstərmək mümkündür. O, daşımaların ABŞ Konqresi və ya yerli hakimiyyət orqanları tərəfindən dayandırılmalı olduğunu müdafiə edib.
Börni Rusiyanın Ukraynaya qarşı apardığı iyrənc müharibəyə görə mükafatlandırılması əvəzinə, ona qarşı daha sərt sanksiyaların tətbiq edilməli olduğunu bildirib və bu daşımaların qarşısının alına biləcəyini qeyd edib.
Yeddi tankerdən biri olan “Taurus” ABŞ-yə nisbətən yaxın mövqedədir. Lakin xəritə ilk dəfə dərc edilərkən digər tankerlərdən beşi Britaniya yaxınlığında, üçü isə La-Manş boğazından keçirdi.
Cümə axşamı səhər saatlarında Ukraynanın mərkəzində yerləşən Dnipro şəhərində sıxlıq olan dəmir yolu platformasına Rusiyaya məxsus pilotsuz uçuş aparatının (PUA) çırpılması nəticəsində 14 nəfərin öldüyü bildirilib. Gün ərzində Çerniqov və Kremençuk şəhərlərində həyata keçirilən hücumlarda daha beş nəfərin həyatını itirdiyi qeyd olunub.
Ukraynanın dövlət dəmir yolu şirkəti “Ukrzaliznytsia” bildirib ki, Dnipro şəhərinin əsas stansiyasından yola düşməyə hazırlaşan şəhərətrafı qatar yüksək sürətli, reaktiv mühərrikli PUA-nın hücumuna məruz qalıb. Səhər saat 11 radələrində baş verən və nisbətən qeyri-adi hesab olunan gündüz hücumundan sonra ətrafa cəsədlərin səpələndiyi müşahidə edilib.
Putin oktyabrın 9-da elan edilən gözlənilməz saziş çərçivəsində ABŞ-yə ümumilikdə 1,8 milyon ton dizel yanacağı tədarük etməyə razılaşıb. İlk mərhələdə dərhal 300 min ton yanacağın göndərilməsi nəzərdə tutulur. ABŞ Prezidenti Donald Tramp daşımaların davam etməsinə imkan yaratmaq üçün mövcud sanksiyalardan altı aylıq azadolma elan edib.
Putinin 2022-ci ilin fevralında Ukraynaya genişmiqyaslı müdaxiləyə başlamasından sonra Rusiya ABŞ, Avropa İttifaqı, Britaniya və digər aparıcı Qərb iqtisadiyyatlarının iqtisadi sanksiyalarına məruz qalıb. Lakin bu payız ABŞ Prezidenti Donald Tramp siyasətini dəyişərək, Rusiyanın qonşu ölkəsinə hücumlarını davam etdirməsinə baxmayaraq, Putinlə daha sıx əməkdaşlıq etməyə çalışıb.
Bu həftənin əvvəlində bir qrup ABŞ qanunvericisi, o cümlədən bir neçə demokrat senator banklara və liman rəsmilərinə xəbərdarlıq edərək, Rusiya dizeli ilə əməliyyat aparacaqları təqdirdə Konqresin araşdırmaları və digər hüquqi tədbirlərlə üzləşə biləcəklərini bildiriblər.
Nyu-Cersi ştatının demokrat qubernatoru Mikie Şerrill ştatında belə bir təşəbbüs həyata keçiriləcəyi təqdirdə dizelin boşaldılmasının qarşısını necə ala biləcəyini araşdırdığını deyib. Şerrill sazişi korrupsiyalaşmış və qanunsuz adlandırıb.
Ağ Evin ABŞ şirkətlərini bu nefti almağa təşviq etməyə çalışdığı barədə məlumatlar var. Lakin gələn çərşənbə axşamı keçiriləcək aralıq seçkilərə bu qədər az vaxt qaldığı bir şəraitdə hüquqi riskləri nəzərə alsaq, alıcıların ortaya çıxıb-çıxmayacağı hələ də aydın deyil.
ABŞ Prezidenti Donald Trampın populyarlığı yaz aylarında İrana hücum etməsindən sonra ölkədə yanacaq qiymətlərinin artması fonunda azalıb. Sorğular seçkilərdə Nümayəndələr Palatasına nəzarətin demokratlara keçməsi ehtimalının yüksək olduğunu göstərir. Senat uğrunda mübarizənin nəticəsini proqnozlaşdırmaq isə olduqca çətin hesab olunur.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp Rusiya ilə əldə olunan sazişin dizel qiymətlərinin aşağı düşməsinə kömək edəcəyini iddia edib. Lakin Amerika Avtomobil Assosiasiyasının məlumatına görə, sazişin elan edildiyi vaxt bir qallon yanacağın qiyməti 6,28 dollar olduğu halda, sonradan 6,33 dollara yüksəlib.
Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenski əldə ediləcək vəsaitin Kremlin davam edən müharibəni maliyyələşdirməsinə kömək edəcəyini bildirərək sazişi pisləyib. Zelenski gizli razılaşmaların Putinə döyüş meydanında daha çox imkan yaratdığını qeyd edib.
Kreml son neft ixracı ilə bağlı məlumatları gizli saxlamağa çalışır. Sentyabrın sonunda imzalanan prezident fərmanı beynəlxalq sanksiyalardan yayınmaq məqsədilə neft ixracı ilə bağlı məlumatların açıqlanmasını məhdudlaşdırıb.
