BEA: Qlobal neft tədarükü mayda müharibədən əvvəlki göstəricidən 13,6 milyon barrel geri qalıb
Beynəlxalq Enerji Agentliyi (BEA) qlobal neft tədarükünün may ayında əvvəlki aya nisbətən gündəlik təxminən 600 min barrel azalaraq 94 milyon 470 min barrelə düşdüyünü və bu səviyyənin ABŞ/İsrail-İran müharibəsindən əvvəlki dövrlə müqayisədə gündəlik təxminən 13 milyon 600 min barrel aşağı olduğunu açıqlayıb.
AFN.az xəbər verir ki, BEA-nın Neft Bazarı Hesabatına görə, ABŞ-nin İrana yönəlmiş dəniz blokadasının bu ölkənin neft ixracını məhdudlaşdırması nəticəsində qlobal neft tədarükü mayda bir əvvəlki ayla müqayisədə gündəlik təxminən 600 min barrel azalıb.
Sözügedən səviyyə ABŞ və İsrailin fevralın 28-də İrana qarşı həyata keçirdiyi hücumlardan əvvəlki dövrlə müqayisədə gündəlik təxminən 13 milyon 600 min barrel azalmanı ifadə edir.
Mayda Neft İxrac Edən Ölkələr Təşkilatı (OPEC) və qeyri-OPEC istehsalçılarından ibarət OPEC+ qrupunun hasilatı əvvəlki aya görə gündəlik təxminən 1 milyon 120 min barrel azalaraq 35 milyon 920 min barrelə düşdüyü halda, OPEC+ xaricindəki gündəlik tədarük 530 min barrel artaraq 58 milyon 540 min barrelə yüksəlib.
Bu artımda bioyanacaq istehsalı ilə yanaşı ABŞ və Birləşmiş Ərəb Əmirliklərindən gələn daha yüksək tədarük təsirli olub.
Hesabata əsasən, qlobal neft tədarükünün bu il keçən illə müqayisədə gündəlik təxminən 3 milyon 900 min barrel azalaraq 102 milyon 379 min barrelə düşməsi gözlənilir.
OPEC+ hasilatının bu il əvvəlki ilə nəzərən gündəlik təxminən 4 milyon 700 min barrel azalaraq 42 milyon 120 min barrelə geriləyəcəyi, OPEC+ xaricində hasilatın isə gündəlik təxminən 820 min barrel artaraq 600 milyon 250 min barrelə yüksələcəyi təxmin edilir.
ABŞ/İsrail-İran müharibəsi səbəbindən bağlanan Hörmüz boğazının yenidən açılmasını nəzərdə tutan ABŞ-İran müvəqqəti sazişinin təxminən 4 ay davam edən kəsintilərdən sonra tədarük axınlarında mərhələli normallaşmaya və ixracın tədricən yenidən başlamasına zəmin hazırlayacağı gözlənilir.
Körfəz hasilatındakı bərpa prosesinə paralel olaraq qlobal neft tədarükünün 2027-ci ildə güclü bir artımla, gündəlik təxminən 8 milyon barrel çoxalaraq 110 milyon 350 min barrelə çatacağı proqnozlaşdırılır.
BEA sözügedən proqnozların ABŞ ilə İran arasındakı çərçivə sazişinə əsaslandığını, lakin Hürmüz boğazından daşımaların bərpası ilə bağlı mexanizmlərdə hələ də kritik, lakin mübahisəli məqamların mövcud olduğunu, bu səbəbdən mənfi risklərin davam etdiyini bildirir.
Hesabata görə, qlobal neft tələbatının artım gözləntisi də aşağıya doğru yenidən nəzərdən keçirilib.
BEA bu ilə dair qlobal neft tələbatındakı artım təxminini əvvəlki proqnozuna nisbətən gündəlik təxminən 700 min barrel azaldıb.
Qlobal neft tələbatının aprel və may aylarında nəzərəçarpacaq dərəcədə düşdüyü ifadə edilən hesabatda, yüksək yanacaq qiymətləri və məhsul tədarükündəki kəsintilər səbəbindən ilin ikinci rübündə daşımaların ötən illə müqayisədə 4,8 faiz azalmasının gözlənildiyi və bunun 2020-ci ildən bəri ilk rüblük qlobal daralma olacağı qeyd edilib.
Buna əsasən, qlobal neft tələbatının bu il keçən illə müqayisədə gündəlik təxminən 1 milyon 120 min barrel azalaraq 103 milyon 290 min barrelə düşməsi gözlənilir.
Tələbatın 2027-ci ildə isə Körfəz tədarükündəki normallaşma ilə birlikdə yenidən sürətlənəcəyi və gündəlik təxminən 2 milyon barrel artımla 105 milyon 300 min barrelə çatacağı proqnozlaşdırılır.
Digər tərəfdən hesabatda 2027-ci il görünüşünün geosiyasi risklər, atəşkəsin davamlılığı və qlobal iqtisadiyyatda müharibə qaynaqlı təsirlər səbəbindən mühüm qeyri-müəyyənliklər ehtiva etdiyi vurğulanıb.
