Qlobal bazarlarda bərpa meyli güclənir: Çin məlumatları və diplomatik ümidlər investorları ruhlandırır
Yaxın Şərqdə yeni razılaşma planı üzərində iş aparılması və Çində açıqlanan makroiqtisadi göstəricilərdən gələn müsbət siqnalların risk iştahını dəstəkləməsi fonunda qlobal bazarlar həftəyə bərpa meyli ilə başlayıb.
AFN.az xəbər verir ki, ötən həftə ABŞ-da inflyasiyanın sürətlənməsi, Yaxın Şərqdə geosiyasi risklər və süni intellekt şirkətlərinin investisiyalarının dayanıqlılığı ilə bağlı narahatlıqlar səbəbindən zəifləyən risk iştahı yeni həftənin əvvəlində qismən bərpa olunub.
Ötən həftə süni intellektlə əlaqəli şirkətlərin səhmlərində kəskin enişlərdən sonra bazarlarda tarazlaşma axtarışı ön plana çıxıb.
Bu həftə ABŞ-da açıqlanacaq iri şirkətlərin maliyyə nəticələrinə dair müsbət gözləntilər və ölkədə istiqraz gəlirliliklərinin azalması bazarlara müəyyən rahatlıq verib. Nəticədə ABŞ fond indeksləri üzrə fyuçers müqavilələri həftəyə müsbət başlayıb.
Analitiklər bildiriblər ki, bu həftə ABŞ-da bazarların istiqamətinə ciddi təsir göstərə biləcək mühüm iqtisadi göstərici gözlənilmir. Bununla belə, gələn həftə ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin (FED) də daxil olduğu qlobal mərkəzi bankların pul siyasəti qərarları diqqətlə izləniləcək.
Analitiklərin sözlərinə görə, pul bazarlarında gələn həftə keçiriləcək iclasda FED-in uçot faiz dərəcəsini dəyişməyəcəyi ilə bağlı gözləntilər güclü olaraq qalır. Mövcud bazar qiymətləndirmələrinə əsasən, bankın dekabr ayında faiz dərəcəsini 25 baza bəndi artıracağı isə demək olar ki, qaçılmaz hesab edilir.
ABŞ-da bu həftə açıqlanacaq iri şirkətlərin maliyyə hesabatları da investorların diqqət mərkəzindədir. Dünya üzrə oktyabr ayına dair ilkin sektoral Satınalma Menecerləri İndeksi (SMI) göstəriciləri, eləcə də çərşənbə günü ABŞ texnologiya şirkəti Meta və elektrik avtomobili istehsalçısı Tesla-nın maliyyə nəticələri gözlənilir.
Geosiyasi gündəmdə isə Yaxın Şərqdə yeni razılaşma üçün zəmin axtarılması nikbinliyi artırıb. İranın xarici işlər naziri Abbas Əraqçi yeni hücuma hazır olduqlarını bildirməklə yanaşı, diplomatiyaya da hazır olduqları barədə mesajını təkrarlayıb.
Əraqçi ölkəsinin yeddi mərhələdən ibarət yeddi günlük planını Nyu-Yorkda təqdim etdiyini xatırladaraq, ABŞ tərəfinin planla bağlı mövqeyini bildirdiyini və hazırda bunun nəzərdən keçirildiyini deyib. O, İranın planının hələ də müzakirə masasının üzərində olduğunu vurğulayıb.
Bu fonda neft qiymətlərində azalma müşahidə olunub. Dekabr fyuçersləri üzrə Brent neftinin bir barelinin qiyməti yeni həftəyə 1,9 faiz ucuzlaşaraq 107,8 dollardan başlayıb.
Digər tərəfdən, ABŞ Prezidenti Donald Tramp Rusiya ilə Ukrayna arasında sülh danışıqlarında böyük irəliləyiş əldə edildiyini iddia edib. Tramp Ukrayna Prezidenti Volodimir Zelenskini qlobal dizel bazarına ciddi zərər vurduğunu iddia etdiyi Rusiyadakı dizel emalı zavodlarını hədəf almaqda və müharibəni bitirmək istəməməkdə tənqid edib.
Bu hadisələr fonunda ötən həftə texnologiya şirkətlərinin səhmlərindəki eniş zamanı investorların təhlükəsiz aktivlərə yönəlməsi ilə 5,09 faizə qədər geriləyən ABŞ-ın 10 illik dövlət istiqrazlarının gəlirliliyi yeni həftəyə də azalma meyli ilə başlayıb. Hazırda göstərici 5,07 faiz səviyyəsindədir.
Geosiyasi gərginliyin qismən azalması və FED-in gələn həftə faiz dərəcəsini sabit saxlayacağı ilə bağlı gözləntilərin güclənməsi fonunda dollar indeksi həftəyə enişlə başlayıb. İndeks 0,1 faiz azalaraq 101,7 səviyyəsində qərarlaşıb.
İstiqraz gəlirliliklərinin geriləməsi və dolların zəifləməsi fonunda qızılın bir troya unsiyasının qiyməti 0,4 faiz artaraq 4 183 dollara çatıb.
Cümə günü Nyu-York birjasında S&P 500 indeksi 1,09 faiz, Nasdaq indeksi 2,15 faiz, Dow Jones indeksi isə 0,34 faiz dəyər itirib. ABŞ-da fond indeksləri üzrə fyuçers müqavilələri isə həftəyə alışlarla başlayıb.
Avropa birjaları cümə günü müsbət dinamika nümayiş etdirsə də, həftəsonu Fransada baş verən hadisələr bazarlar üçün təhdid səviyyəsinə çatıb. Ölkədə etirazçıların lüks mağazaları qarət etməyə cəhd göstərməsi və fermerlərin də hadisələrə qoşulması iqtisadi fəallıqla bağlı narahatlıqları artırıb.
Analitiklər bildiriblər ki, Fransada küçələrdə baş verən iğtişaşlar pərakəndə ticarəti təhlükə altına salıb. Lüks istehlak malları istehsal edən brendlərin hədəfə alınması həmin şirkətlərin birjalarda dövriyyədə olan səhmlərinə mənfi təsir göstərə bilər.
Fermerlərin də hadisələrə qoşulması kənd təsərrüfatı istehsalının azalması ehtimalını artırır. Analitiklər bunun ərzaq sektorunda yaranan risklər səbəbindən ölkədə inflyasiyanı sürətləndirə biləcəyi barədə xəbərdarlıq ediblər. Bundan başqa, hadisələrin vurduğu ziyanın dövlət maliyyəsinə əlavə yük yaradacağı ehtimal olunur.
Regionda bu həftə açıqlanacaq sektoral SMI göstəricilərinin iqtisadi fəallığın vəziyyəti barədə məlumat verməsi gözlənilir. Çərşənbə günü Avropa Mərkəzi Bankının (AMB) prezidenti Kristin Laqardın Almaniyada qatılacağı müzakirə tədbirində səsləndirəcəyi fikirlər də diqqətdə olacaq.
Cümə günü Britaniyanın FTSE 100 indeksi 0,38 faiz, İtaliyanın FTSE MIB 30 indeksi 0,93 faiz, Fransanın CAC 40 indeksi 0,28 faiz, Almaniyanın DAX 40 indeksi isə 0,95 faiz yüksəlib. Avropada fond indeksləri üzrə fyuçers müqavilələri həftəyə mənfi dinamika ilə başlayıb.
Asiya birjalarında Yaponiya istisna olmaqla, müsbət mənzərə müşahidə olunur. Honkonqda isə bayramla əlaqədar bazarlar bu gün bağlı olacaq.
Bu gün Çində açıqlanan göstəricilər ölkə iqtisadiyyatına dair narahatlıqları qismən azaldıb. Belə ki, ölkə iqtisadiyyatı üçüncü rübdə illik müqayisədə 4,5 faiz böyüyərək gözləntiləri üstələyib. Bu nəticə iqtisadi artım üzrə illik hədəfə çatmaq üçün ölkənin iqtisadi idarəetmə qurumlarının daha aqressiv stimullaşdırıcı tədbirlər görməsi ilə bağlı təzyiqi azaldıb.
Bundan əlavə, Çində pərakəndə satışlar sentyabr ayında 1,1 faiz artaraq proqnozları üstələyib. Eyni dövrdə sənaye istehsalı da 5,5 faiz yüksəlib və əvvəlki ayla müqayisədə sənaye fəallığının sürətləndiyini göstərib.
Digər tərəfdən, Yaponiyanın Baş naziri Sanae Takaiçinin milli valyuta yenin zəifləməsi fonunda artan faizlərə görə hökumətin məsuliyyət daşımadığını bildirməsindən sonra ölkədə Nikkei 225 indeksi geriləyib.
Bu hadisələr fonunda ticarət sessiyasının sonuna yaxın Yaponiyanın Nikkei 225 indeksi 0,7 faiz azalıb, Cənubi Koreyanın Kospi indeksi 0,8 faiz, Çinin Şanxay kompozit indeksi isə 0,7 faiz yüksəlib.
