Xorvatiyanın etirazı Monteneqronun Aİ-yə üzvlük təqviminin zirvə bəyanatından çıxarılmasına səbəb oldu
Avropa İttifaqı (Aİ) liderləri Xorvatiyanın müdaxiləsindən sonra Monteneqronun üzvlük danışıqlarını bu ilin sonuna qədər başa çatdırmasına imkan yarada biləcək təqvimi zirvənin yekun bəyanatından çıxarıblar.
AFN.az xəbər verir ki, qərar Brüsseldə keçirilən Aİ sammitinin nəticə sənədinin layihəsində dəyişiklik edilməsi ilə bağlıdır.
Aİ sammitinin Brüsseldə ikinci günü davam edir.
Aİ liderlərinin zirvənin yekun bəyanatı layihəsində yer alan, Monteneqronun bütün danışıqlar fəsillərinin müvəqqəti bağlanması ilə bağlı razılığın bu ilin sonuna qədər əldə edilməsini və üzvlük müqaviləsinin hazırlanmasının mümkün qədər tez başa çatdırılmasını nəzərdə tutan ifadələr Xorvatiyanın müdaxiləsindən sonra mətndən çıxarılıb.
Xorvatiyanın Baş naziri Andrey Plenkoviç sammit çərçivəsində jurnalistlərə açıqlama verib.
Plenkoviç bəyanatda dəyişikliyin Xorvatiyanın təşəbbüsü ilə edildiyini təsdiqləyərək bildirib ki, ölkəsi öz təşəbbüsü ilə yekun bəyanatı dəyişdirib və real vəziyyəti əks etdirən mesaj verib. O, Monteneqrolu həmkarlarına Xorvatiya ilə danışıqlara ciddi yanaşmaları barədə mesaj göndərdiklərini deyib.
İki ölkə arasında danışıqların Monteneqronun xarici işlər naziri Ervin İbrahimoviç və Xorvatiyanın xarici işlər naziri Qordan Qrliç Radman tərəfindən aparıldığını bildirən Plenkoviç bəzi məsələlərin həllini istədiyini söyləyib.
Bəzi üzv ölkələrin təzyiqi ilə üzləşdikləri barədə xəbərlərlə bağlı suala cavab verən Plenkoviç 10 ildir bu vəzifədə olduğunu, heç bir məsələdə kiminsə təzyiqi altında qalmadığını bildirib. O, heç bir təzyiqin olmadığını, əksinə, nəticədə bir çox ölkənin anlayış göstərdiyini vurğulayıb.
Xorvatiyanın öz üzvlük prosesi zamanı 2007–2009-cu illərdə qarşılaşdığı maneələr səbəbindən 3-4 il itirdiyini iddia edən Plenkoviç ölkəsinin konstruktiv olmağın nə demək olduğunu göstərdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, Xorvatiya Monteneqroya qarşı belə mövqe tutmayıb, konstruktiv yanaşma nümayiş etdirib, 2012-ci ildən davam edən üzvlük danışıqlarını dəstəkləyib, Aİ-nin bütün hüquqi normalarını bölüşüb və hər məsələdə kömək edib. Bununla belə, həllini gözlədikləri məsələlərlə bağlı tələblərini son illərdə dəfələrlə ifadə etdiklərini deyən Plenkoviç qonşularının onları anladığına əmin olduğunu qeyd edib.
Xorvatiya Aİ üzvü olan ölkələrə və İttifaqın qurumlarına Monteneqronun üzvlük prosesi ilə bağlı mövqeyini açıqlayan sənəd təqdim edib. Sənəddəki səkkiz tələbdən altısı məhkəmə sistemi və fundamental hüquqları əhatə edən 23-cü fəsillə, ikisi isə xarici siyasət, təhlükəsizlik və müdafiə siyasətinə aid 31-ci fəsillə bağlıdır.
Xorvatiya mətbuatının məlumatına görə, tələblər arasında 1990-cı illərdəki müharibə zamanı Monteneqronun Morinj düşərgəsində saxlanılan keçmiş xorvat məhbuslara təzminat ödənilməsi, itkin düşmüş 14 nəfərin axtarılması, müharibə cinayətlərində təqsirləndirilən şəxslərin mühakimə olunması, xorvat ailələrinin mülkiyyət hüquqlarının qorunması, Morinjdə xatirə məkanının yaradılması, Kotor şəhərindəki üzgüçülük hovuzunun adının dəyişdirilməsi, dəniz sərhədinin müəyyənləşdirilməsi və Jadran gəmisinin Xorvatiyaya qaytarılması yer alır.
Aİ-yə yeni üzv qəbul edilməsi bütün üzv ölkələrin yekdil razılığını tələb etdiyindən, Xorvatiyanın razılığı Monteneqro üçün həlledici əhəmiyyət daşıyır.
2012-ci ildə Aİ ilə üzvlük danışıqlarına başlayan və ən irəliləmiş namizəd ölkə hesab edilən Monteneqro 33 danışıqlar fəslindən 21-ni müvəqqəti olaraq bağlayıb. Monteneqro hökuməti danışıqları bu ilin sonunda başa çatdıraraq 2028-ci ildə Aİ-yə tamhüquqlu üzv olmağı hədəflədiyini açıqlayıb.
