1 milyard bareldən çox neft yoxa çıxdı
Hörmüz boğazının açılması ilə bazarlar rahatlaşsa da dörd aydır dayanan daşımalar səbəbindən qlobal ehtiyatlar kritik səviyyəyə enib.
AFN.az xəbər verir ki, mütəxəssislər logistik proseslərin vaxt aparacağını və ehtiyatların tükənmə nöqtəsinə yaxınlaşdığını bildirirlər.
"Kpler" analitik şirkətinin məlumatına görə, bölgədə yaşanan müharibə müddətində dünya miqyasında ümumilikdə 1,15 milyard barellik neft tədarükü kəsintiyə uğrayıb. Bu nəhəng itki qlobal neft bazarını qırılma nöqtəsinə gətirib çıxarıb.
Beynəlxalq Enerji Agentliyinin strateji neft ehtiyatları 1990-cı ildən bəri ən aşağı səviyyəyə düşdüyü halda, ABŞ-ın fövqəladə hallar ehtiyatları son 43 ilin ən minimal həddinə enib.
Kommersiya ehtiyatlarında yaşanan bu ərimə boru kəmərlərindəki təzyiqin qorunmasını və neftin istehlakçılara çatdırılmasını fiziki olaraq çətinləşdirir.
G7 sammitində mövzu ilə bağlı açıqlama verən ABŞ Prezidenti Donald Tramp mövcud ehtiyatların təxminən dörd həftə ərzində tamamilə tükənə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edərək iqtisadi bir fəlakətin astanasından dönüldüyünü ifadə edib.
Digər tərəfdən, Hörmüz boğazının yenidən açılması neft axınının dərhal sabaha normala dönəcəyi mənasına gəlmir.
Bölgədəki minaların təmizlənməsi, boş tankerlərin limanlara geri qayıtması və istehsalın yenidən başladılması aylar çəkə biləcək bir logistik proses tələb edir.
Bu müddət ərzində bazarların mövcud məhdud ehtiyatlardan asılı qalmağa davam edəcək olması bir çox eksperti narahat edir.
Mütəxəssislər boğazın açılması ilə yaranan nikbinliyin qiymətləri sürətlə aşağı saldığını, lakin bazarın logistik riskləri nəzərdən qaçırdığını qeyd edirlər.
Neftin bir barelinin qiyməti müharibə dövründəki pik nöqtəsi olan 126 dollardan 80 dolların altına düşsə də tədarük kəsirinin bağlanmasının bir il çəkə biləcəyi qeyd olunur.
Bu vəziyyət xüsusilə yay aylarında istehlakçıların daha yüksək qiymətlərlə qarşılaşma ehtimalını artırır.
Bununla belə, bəzi bazar iştirakçıları böhranın böyüdüləcək qədər dərin olmadığı qənaətindədirlər.
Müharibədən əvvəl qlobal bazarda yaşanan həddindən artıq neft tədarükünün dünyanı böyük bir şokdan qoruduğunu bildirən strateqlər nağd pul ehtiyacı olan OPEC üzvlərinin istehsalı sürətlə artıracağını proqnozlaşdırırlar.
ABŞ-dakı dizel və benzin ehtiyatlarının keçmiş illərin ortalamasına görə diqqətçəkən dərəcədə azaldığı qəbul edilsə də boğazın açılması ilə birlikdə yaxın həftələrdə tədarük təhlükəsizliyinin yenidən təmin ediləcəyi və alıcıların neftə çıxışının asanlaşacağı təxmin edilir.
