Ən ölümcül xərçənglərdən birinin səbəbi ağzınızda ola bilər
Alimlər ağızda yaşayan bəzi bakteriya və göbələklərin insanlarda ən ölümcül xərçənglərdən biri olan mədəaltı vəzi (pankreas) xərçəngi ilə əlaqəli ola biləcəyini müəyyən ediblər. Tapıntılar göstərir ki, müntəzəm diş fırçalama və diş ipindən istifadə yalnız dişləri qorumaqla kifayətlənmir, həm də xərçəngə qarşı təsirli ola bilər.
Nyu-York Universitetindən epidemioloq Riçard Hayes və komandası 50–70 yaş arası 300 mindən çox insanın sağlamlıq qeydlərini və ağız yaxalayıcı nümunələrini təhlil edib. Tədqiqatda 27 fərqli mikrobun müəyyən kombinasiyalarının pankreas xərçəngi riskini üç dəfə artırdığı ortaya çıxıb.
Xüsusilə üç bakteriya növü (Porphyromonas gingivalis, Eubacterium nodatum, Parvimonas micra) və geniş yayılmış bir göbələk növü (Candida tropicalis) yüksək risklə əlaqələndirilib. Bəzi bakteriya və göbələk növlərinin isə xərçəng riskini azaltdığı da müəyyən olunub.
Mikroblar pankreasa necə çatır?
Tədqiqatçılar bu mikrobların tüpürcək vasitəsilə həzm sisteminə daxil olub pankreasa keçə biləcəyini ehtimal edirlər. Lakin bu halın birbaşa xərçəngə səbəb olub-olmadığı hələlik dəqiq deyil. Hayes müşahidə olunan nümunələrin daha geniş araşdırma tələb etdiyini vurğulayıb.
Erkən diaqnoz üçün ümid
Araşdırmaya görə, 445 pankreas xərçəngi xəstəsi ilə eyni sayda sağlam insan müqayisə edildikdə müəyyən bakteriya və göbələk düzülüşlərinin xəstəliklə güclü şəkildə əlaqəli olduğu aşkar edilib.
Pankreas xərçəngində beş illik sağqalma göstəricisi cəmi 13 faizdir. Xəstəlik adətən gec aşkarlandığı üçün ölüm faizi çox yüksəkdir. Mütəxəssislər ağız mikrobiomunun öyrənilməsinin erkən müayinədə istiqamət göstərə biləcəyini bildirirlər.
Nyu-York Universitetindən Jiyoung Ahn deyib ki, ağızdakı bakteriya və göbələk müxtəlifliyini profil edərək, pankreas xərçəngi müayinəsinə ən çox ehtiyacı olan şəxsləri müəyyən etmək mümkün ola bilər.
Araşdırmanın nəticələri JAMA jurnalında dərc olunub.
