Çin generalı nüvə sirlərini ABŞ-a sızdırıb - İDDİA
Çində ölkənin ən yüksək rütbəli generalı, orduyu idarə edən Mərkəzi Hərbi Komissiyanın (MAK) sədr müavini, Orgeneral Cang Youşia haqqında başlanan istintaqda, ölkənin nüvə proqramına aid gizli məlumatları ABŞ-a ötürməkdə ittiham olunduğu irəli sürülüb.
Wall Street Journal qəzetinin ittihamlarla bağlı yüksək rütbəli komandirlərə məlumatlandırma toplantısına qatılan şəxslərə istinad etdiyi xəbərə görə, Cangın Çin nüvə proqramına dair texniki məlumatları ABŞ-a verdiyi və bununla milli təhlükəsizliyə ciddi risk yaratdığı iddia edilib.
Bu iddialara dair məlumatlar Çin Milli Nüvə Şirkətinin (CNNC) keçmiş baş direktoru Gu Cün barəsində aparılan istintaqdan əldə olunub. Çin Kommunist Partiyası (ÇKP) Mərkəzi İntizam Araşdırma Komissiyası və Çin Milli Nəzarət Komissiyası 19 yanvarda sivil idarəçi olan Gu barəsində araşdırma başlatdıqlarını açıqlamışdı.
Keçmiş Müdafiə Nazirinin təyinatı ilə bağlı rüşvət iddiası
Bundan başqa, çinli generalın uzun illər xidmət etdiyi MAK-ın Hərbi Təchizat və Modernizasiya üzrə İdarəsində yüksəliş və təyinatlar üçün rüşvət aldığı, həmçinin keçmiş Müdafiə Naziri Li Şangfunun vəzifəyə gətirilməsini də böyük məbləğdə rüşvət qarşılığında təmin etdiyi iddia edilir.
Keçmiş Müdafiə Naziri Li 2023-cü ildə bir müddət ortadan itdikdən sonra vəzifəsindən azad olunmuş, növbəti il isə korrupsiya üzrə istintaqa cəlb edilmişdi.
Cangın ordu təchizatı və müdafiə sənayesi sahəsindəki səlahiyyətini sui-istifadə edərək orduda nüfuz şəbəkələri qurmaq və siyasi qruplar yaratmaqla da ittiham olunduğu bildirilir.
Cang ilə birlikdə istintaqa cəlb olunan Baş Qərargah Rəisi Liu Cınli də oxşar ittihamlarla üzləşib. Araşdırma çərçivəsində hər iki generalın yaxın ətrafındakı bəzi zabitlərin telefonlarına da baxıldığı iddia edilir.
Şi Cinping ilə ailə dostluğu
Çin Prezidenti Şi Cinping ilə uzunmüddətli ailə dostluğu olan Cang, Çin ordusunda ona ən yaxın şəxslərdən biri sayılırdı. Şi və Cangın hər ikisi Şaanşi vilayətindən olub. Onların ataları daxili müharibədə Mao Zedong rəhbərliyindəki kommunist milislərin aparıcı siyasi və hərbi fiqurları arasında yer alıb.
Cangın atası Cang Congşün Çin Xalq Azadlıq Ordusunun (ÇXAO) Şimal-Qərb Sahə Ordusu komandiri, Şi Cinpingin atası Şi Congşün isə həmin ordunun siyasi komissarı olub.
2011-ci ildə ordu generallığına yüksələn 75 yaşlı Cang 2012-ci ildə Şi Cinping ÇKP-nin Baş Katibi seçildikdən sonra ordu təchizatı və modernizasiya üzrə qurumun rəhbəri təyin edilmişdi. O, Şi dövründə ordunun islahatı və modernləşdirilməsi üzrə aparılan addımlarda əsas rol oynamışdı.
Cang, 7 üzvdən ibarət Mərkəzi Hərbi Komissiyanın 2 sədr müavinindən biri və ordunun ən yüksək rütbəli hərbi şəxsi idi. Həmçinin ÇKP-nin 24 üzvdən ibarət Siyasi Bürosunun da üzvü olmuşdur.
Orduda korrupsiya istintaqları
Son illərdə Çin silahlı qüvvələrində aparılan korrupsiya istintaqları çərçivəsində çoxsaylı yüksək rütbəli hərbçilər vəzifədən azad edilmiş, partiyadan çıxarılmış və ya parlament üzvlüyündən məhrum edilmişdi.
2023-cü ildə strateji nüvə silahları və uzaqmənzilli raketlərdən məsul Roket Qüvvələri, 2024-cü ildə isə hərbi təchizat və modernizasiyadan məsul Təchizat İnkişaf İdarəsi istintaqa cəlb edilmişdi.
Bu araşdırmalardan sonra həmin birliklərin keçmiş komandirləri, keçmiş və hazırkı Müdafiə Nazirləri ordu generalı Vey Fınghı və ordu generalı Li Şangfu ordudan və partiyadan xaric edilərək rüşvət və vəzifə səlahiyyətlərini sui-istifadə ittihamları ilə məhkəməyə verilmişdi.
Bundan əlavə, MAK sədr müavini, Çin ordusunun ikinci ən yüksək hərbi rütbəsi olan ordu generalı Hı Veydong və Siyasi İşlər İdarəsinin direktoru admiral Miao Hua da aparılan istintaqlar səbəbindən ordudan və partiyadan çıxarılmışdı.
