Britaniyanın bir parlament dövründə Aİ-yə qayıtması mümkün ola bilər
Avropayönümlü Best for Britain qrupunun hazırladığı yeni hesabatda güclü siyasi iradə olduğu təqdirdə Britaniyanın bir parlament dövrü ərzində Avropa İttifaqına (Aİ) yenidən üzv ola biləcəyi bildirilib.
AFN.az xəbər verir ki, hesabatda Finlandiyanın sürətli üzvlük təcrübəsi nümunə göstərilib və Britaniyanın Aİ-yə qayıtmasına ictimai dəstəyin son dövrlərdə artdığı vurğulanıb.
Avropa Parlamentinin nüfuzlu üzvlərindən biri də daxil olmaqla, bir sıra yüksək vəzifəli şəxslərin dəstəklədiyi hesabatda Britaniyanın bir parlament dövrü ərzində Aİ-yə sürətlə qayıda biləcəyi irəli sürülüb.
Hesabatda 1990-cı illərin ortalarında üç ildən az müddətdə Aİ-yə üzv olan Finlandiyanın nümunəsi göstərilib. Bildirilib ki, mövcud uyğunlaşma səviyyəsi yüksək olduqda üzvlük prosesi daha sürətli həyata keçirilə bilər.
Lakin tədqiqatçılar Baş nazir Endi Börnhamın Britaniyanın Aİ-yə yenidən üzvlüyünə açıq qapı saxlamasından sonra hər iki tərəfdə güclü siyasi iradənin vacib olduğunu qeyd ediblər.
Baş nazir ötən ay Leyboristlər Partiyasının illik konfransında Britaniyanı Aİ-yə daha da yaxınlaşdıracaq variantları nəzərdən keçirəcəyini açıqlayıb. O, Aİ-yə yenidən üzvlüyün Leyboristlər Partiyasının növbəti seçki proqramına daxil edilə biləcəyini də irəli sürüb.
Börnhamın açıqlaması Fransa Prezidenti Emmanuel Makron və İspaniyanın Baş naziri Pedro Sançes də daxil olmaqla, bir sıra Avropa liderləri tərəfindən müsbət qarşılanıb.
Rəy sorğuları üzrə ekspert, professor ser Con Körtis bu yaxınlarda Aİ-yə yenidən üzvlüyə dəstəyin 61 faizə çatdığını və bunun Brexit referendumundan bəri ən yüksək göstərici olduğunu bildirib.
Britaniyanın Aİ-yə yenidən üzvlüyü bir sıra danışıqların aparılmasını tələb edir. Razılaşma əldə edildikdən sonra üzvlük Aİ-nin hazırkı üzvləri tərəfindən yekdilliklə təsdiqlənməli, daha sonra isə milli parlamentlərdə ratifikasiya olunmalıdır.
Hesabatda Finlandiyanın təcrübəsinin mövcud uyğunlaşma səviyyəsi yüksək və siyasi iradə güclü olduqda prosesin xeyli sürətləndirilə biləcəyini göstərdiyi qeyd olunub. Sənəddə Britaniyanın Hindistanla ticarət danışıqlarının üç ildən çox, ümumilikdə 40 ay davam etdiyi də vurğulanıb.
Hesabatda İsveç və Danimarka kimi ölkələrin vahid valyutadan istifadə etmədiyinə diqqət çəkilərək, Britaniyanın avroya və pasportsuz səyahət imkanı verən Şengen zonasına qoşulub-qoşulmayacağı kimi mümkün maneələrin aradan qaldırıla biləcəyi bildirilib.
Hesabata rəhbərlik edən, Britaniyanın ticarət nazirliyində keçmiş yüksək vəzifəli məmur Oliver Nikolls bildirib ki, mövcud qaydalarla yaxından uyğunlaşan və Avropa İttifaqının dəyərlərini bölüşən keçmiş üzvün bu yolu keçməsi üçün presedent yoxdur. Onun fikrincə, siyasi iradə olduğu təqdirdə Britaniya bir parlament dövrü ərzində danışıqlar masasına qayıda bilər.
Bu mövqeyi Britaniya-Aİ Parlament Tərəfdaşlığı Assambleyasının sədri, Avropa Parlamentinin üzvü Sandro Qozi də dəstəkləyib.
Qozi bildirib ki, Britaniya keçmiş üzv olduğuna və tənzimləyici çərçivənin böyük hissəsi artıq mövcud olduğuna görə, onun müraciətinin bir parlament dövrü ərzində həyata keçirilməməsi üçün ciddi səbəb görmür.
Avropa Komissiyasının keçmiş yüksək vəzifəli rəsmisi ser Conatan Foll da hesabatı müsbət qarşılayıb və onu Brexit müzakirələrinə ölçülü, faydalı töhfə adlandırıb.
Follun sözlərinə görə, onilliklər boyu davam edən üzvlüyün yaratdığı təcrübə Britaniyanı Aİ-yə yenidən üzvlük danışıqlarına unikal mövqedə başlamağa imkan verəcək. O, prosesin müddətinin hər iki tərəfdə siyasi iradənin nə dərəcədə aydın və davamlı olmasından asılı olacağını vurğulayıb.
