Ayda zəlzələlərin hesab edildiyindən daha geniş yayıldığı müəyyən edilib
Alimlər Ayın "maria" kimi tanınan qaranlıq bazalt düzənliklərindəki tektonik qırılmaların ilk qlobal xəritəsini hazırlayaraq, bu bölgələrdəki seysmik aktivliyin təxmin ediləndən daha çox olduğunu üzə çıxarıblar.
AFN.az xəbər verir ki, aparılan araşdırmalar nəticəsində bəzi qırılma xətlərinin geoloji baxımdan çox yaxın keçmişə — cəmi bir neçə on milyon il əvvələ aid olduğu müəyyən edilib.
Eldə edilən məlumatlar Ayın bir bütün olaraq yavaş-yavaş soyumağa və kiçilməyə davam etdiyini göstərir. Bu proses qurumaqda olan almanın səthinin büzüşməsinə bənzər şəkildə Ayın səthində qırışlar yaradır. Gələcək Ay missiyaları və potensial uzunmüddətli bazalar üçün əsas hədəf olan qaranlıq bazalt düzənliklərinin zənn edildiyi kimi geoloji cəhətdən sakit olmadığı aydınlaşıb.
Smitsonian İnstitutunun geoloqu Koul Nipaver bildirib ki, "Apollon" missiyası dövründən bəri Ayın yüksək ərazilərində qırılma xətlərinin varlığı məlum idi, lakin ilk dəfədir ki, "maria" düzənliklərində də bənzər xüsusiyyətlər bu dərəcədə geniş sənədləşdirilib. Bu tədqiqat Ayın daxili strukturu, termal keçmişi və seysmik hərəkətliliyi haqqında qlobal baxış bucağı təqdim edir.
Ay Yer kürəsi kimi hərəkətli tektonik plitələrə sahib olmasa da, təxminən 4,5 milyard il əvvəlki yaranışından bəri soyuyan daxili quruluşu səbəbindən seysmik aktivlik istehsal etməyə davam edir. Tədqiqatçılar NASA-nın Ay Orbitini Kəşf Aparatından (LRO) gələn yüksək dəqiqlikli görüntülərdən istifadə edərək, əvvəllər qeydə alınmamış 1114 yeni qırılma seqmenti aşkar ediblər. Beləliklə, Ay səthində müəyyən edilən ümumi seqment sayı 2634-ə çatıb.
Qırılmaların yaşını müəyyən etmək üçün ətrafdakı kraterlərin sıxlığını təhlil edən komanda bu silsilələrin təxminən 310 milyon ilə 50 milyon il əvvəl formalaşdığını aşkar edib. Ən gənc qırılmanın təxminən 52 milyon yaşında olduğu müəyyən edilib. Geoloq Tom Voters bu kəşfin "kiçilən Ay" mənzərəsini tamamladığını bildirib. Mütəxəssislər xəbərdarlıq edirlər ki, dayaz Ay zəlzələləri gələcəkdə Ay səthində qurulacaq insan infrastrukturuna ciddi təhlükə yarada bilər.
