Günəşin hərəkətləri 40 ildir sirli şəkildə dəyişir
Günəşin daxili quruluşunu araşdıran elm adamları ulduzun dərinliklərindəki maqnit aktivliyinin son 40 ildə böyük bir dəyişikliyə məruz qaldığını və Günəşin daha əvvəl görünməmiş yeni bir davranış mərhələsinə qədəm qoya biləcəyini aşkar ediblər.
AFN.az xəbər verir ki, Günəşin səthindən əldə edilən radiasiya ölçmələrinin ulduzun real hekayəsini tam olaraq əks etdirmədiyi məlum olub. Astronomlar Yer kürəsinə ən yaxın ulduzun dərinliklərindəki daxili səsləri tədqiq edərək son 40 ildə baş verən nəhəng dəyişiklikləri üzə çıxarıblar.
Mütəxəssislər əldə edilən tapıntıların Günəşin tamamilə fərqli bir davranış rejiminə keçdiyinə işarə etdiyini bildirirlər.
Birminhem Universitetinin astrofiziki Bill Çaplinin rəhbərliyi ilə aparılan araşdırma Günəşin aktivlik dövründə sistematik dəyişikliklərin baş verdiyini sübut edib.
Araşdırmaya görə, hər yeni dövrdə maqnit aktivliyi səthə daha yaxın ərazilərdə sıxışıb qalır.
Normal şəraitdə Günəş 11 illik bir dövr daxilində hərəkət edir. Sakit keçən minimum dövrlərdən sonra gələn maksimum dövrlərdə fırtınalı bir mərhələyə qədəm qoyan Günəş peykləri, GPS xətlərini və elektrik şəbəkələrini təhdid edən güclü partlayışlar törədir.
Günəşin dönən plazma quruluşu səbəbindən hər 11 ildən bir onun qütbləri yerini dəyişir. Lakin son dövrlərdə bu ümumi prosesdə böyük bir zəifləmə müşahidə olunub.
Elm adamları bu sirli yavaşlamanın arxasındakı sirri açmaq üçün 1987-ci ildən bəri toplanan seysmik məlumatları təhlil ediblər.
Dünya miqyasında altı fərqli rəsədxanadan ibarət BiSON şəbəkəsi sayəsində Günəşin daxilindəki səs dalğalarının yaratdığı vibrasiyalar sanki nəhəng bir termonüvə zənginin çalınması kimi dinlənilib.
Aparılan dərinlik analizləri Günəşin səthindəki aktivliyin təxmin edildiyi kimi zəif qaldığını, lakin daxili hissələrdəki yüksək tezlikli vibrasiyaların əvvəlki dövrlərdəki kimi kifayət qədər güclü olduğunu göstərib.
Bu vəziyyət maqnit aktivliyinin və struktur dəyişikliklərinin səthin təxminən min kilometr altındakı dayaz bir bölgədə məhdudlaşdığını ortaya qoyur.
Yale Universitetinin astronomu Sarbani Basu daxili vibrasiyalarla səth aktivliyi arasındakı əlaqənin son bir neçə dövrdə tamamilə fərqli bir mərhələyə keçdiyini ifadə edir.
Mütəxəssislər yaşanan bu vəziyyətin təkcə zəif maqnit sahələri ilə izah edilə bilməyəcəyini, Günəşin alt qatlarında maqnit enerjisinin toplanma formasında köklü bir struktur yenidənqurma prosesinin getdiyini vurğulayırlar.
2030-cu il ərzində başlayacaq yeni dövrlə birlikdə bu tendensiyanın qalıcı olub-olmadığı məlum olacaq.
Günəşin qəlbindəki bu struktur dəyişikliyinin tam olaraq dərk edilməsi Yerdəki texnoloji infrastrukturu qorumaq baxımından həyati əhəmiyyət kəsb edən kosmik hava proqnozlarının çox daha dəqiq verilməsini təmin edəcək.
