Orbitdə toqquşma həyəcanı: ABŞ-də kosmik nəzarətin kimdə olacağı mübarizəsi
Yer orbitindəki peyk sayının sürətlə artması toqquşma riskini artırdığı bir vaxtda, ABŞ Federal Kommunikasiya Komissiyasının hazırladığı yeni təhlükəsizlik qaydaları kosmik fəaliyyətlərə nəzarət məsələsində qurumlar arasında uzun müddətdir davam edən səlahiyyət mübahisəsini yenidən alovlandırıb.
AFN.az xəbər verir ki, Yer kürəsi ətrafındakı aktiv və passiv peyk sayının son altı ildə iki dəfədən çox artaraq 18 mini keçməsi orbitdəki sahələrin daralmasına və mümkün qəzaların statistik olaraq daha ehtimallı hala gəlməsinə şərait yaradır.
Bu təhlükəni azaltmağı hədəfləyən Federal Kommunikasiya Komissiyası peyk operatorlarının anlıq məkan məlumatlarını paylaşmalarını məcburi edəcək yeni tənzimləmə paketini səsverməyə çıxarmağa hazırlaşır.
Sözügedən qaydalar orbitdəki vasitələrin daha dəqiq izlənilməsini təmin edərək qəza risklərini öncədən müəyyən etməyi məqsəd qoyur.
Təqdim olunan təhlükəsizlik tədbirləri sektor miqyasında qəbul edilsə də, tənzimləmənin hansı qurum tərəfindən həyata keçiriləcəyi məsələsi ciddi siyasi fikir ayrılığı yaradır.
Komissiya radio tezliklərini idarə etmək səlahiyyətinə əsaslanaraq illərdir peyklərə nəzarət edən əsas meyar mövqeyində dayanır.
Buna qarşılıq ABŞ Konqresindəki bəzi qanunvericilər komissiyanın kosmik hərəkətliliyi və ya təhlükəsizlik protokollarını tənzimləmək səlahiyyətinin olmadığını müdafiə edirlər.
Siyasətçilər bu nəzarət sahəsinin birbaşa Ticarət Nazirliyinə həvalə edilməli olduğunu bildirərək komissiyadan səsverməni təxirə salmağı tələb edirlər.
Tənzimləmə qeyri-müəyyənliyi davam edərkən, kosmos sektorundakı şirkətlər artan peyk hərəkətliliyi qarşısında vaxt itirilməməli olduğuna diqqət çəkirlər.
Layihə yalnız məlumat paylaşımı məcburiyyəti gətirməklə qalmır, eyni zamanda peyk təsdiq proseslərini müasirləşdirərək bürokratiyanı azaltmağı və xərcləri aşağı salmağı da vəd edir.
Xüsusilə yeni qurulan kiçik startaplar köhnəlmiş nəzarət sistemlərinin yumşaldılmasını və proseslərin sürətləndirilməsini kosmos sənayesinin davamlılığı baxımından kritik addım kimi qiymətləndirirlər.
