Nvidia rəhbəri ilə bağlı casusluq iddiası: Tramp əvvəlcədən xəbərdar imiş
Ağ Ev Nvidia qalmaqalını idarə etmə üsuluna görə artan tənqidlərlə üzləşir.
AFN.az xəbər verir ki, yeni məlumatlar ABŞ Prezidenti Donald Trampın şirkətin baş direktoru Censen Huangın Çinin casusu olmaqda şübhəli bilinən qadınla münasibəti barədə aylar əvvəl xəbərdar edildiyini göstərir.
The New York Times qəzetinin məlumatına görə, ABŞ dövlət katibi Marko Rubio may ayında Huangın ABŞ Prezidenti Donald Trampın Çinə səfərində iştirak etməsindən qısa müddət əvvəl prezidentə bu münasibət barədə Air Force One təyyarəsində məlumat verib.
Bu məlumat Trampın cari həftə verdiyi açıqlama ilə ziddiyyət təşkil edir. Prezident rəsmi səfər zamanı Huangın sözügedən qadınla münasibətindən xəbərdar olmadığını bildirmişdi.
Müzakirələr ABŞ rəsmilərinin Çin kəşfiyyatının əməkdaşı olduğundan şübhələndiyi bildirilən, Megaspeed şirkətinin keçmiş rəhbəri Elis Huang ilə Nvidia-nın baş direktoru Censen Huang arasındakı romantik münasibətə yönəlib.
Əvvəlcə aralarındakı əlaqəni yalnız peşəkar münasibət kimi xarakterizə edən Nvidia rəhbəri bazar günü yazılı açıqlama yayaraq münasibəti etiraf edib, həyat yoldaşına xəyanət etdiyini və bundan dərin təəssüf hissi keçirdiyini bildirib. Bazar ertəsi səhmlərinin qiyməti kəskin düşən şirkətin müstəqil araşdırmaya başladığı da açıqlanıb.
Axios nəşrinin məlumatına görə, ABŞ-ın maliyyə naziri Skott Bessent Nvidia-nın müştərisi olan Megaspeed şirkətinə qarşı niyə məhdudiyyət tətbiq edilmədiyi məsələsində ticarət naziri Hovard Latniklə qarşıdurma yaşayıb. Latnikə də casusluq iddiaları barədə xəbərdarlıq ehtiva edən məxfi məlumat qeydi göndərildiyi bildirilir.
Ortaya çıxan məlumatlar Nvidia şirkətinin Vaşinqtondakı təsirinin və ABŞ administrasiyasının Çinlə süni intellekt yarışını idarə etmə üsulunun sorğulanmasına səbəb olub. Təxminən 4,2 trilyon dollar dəyərində qiymətləndirilən texnologiya nəhəngi süni intellekt sistemlərinin işləməsi üçün istifadə olunan qabaqcıl çiplər hazırlayır.
ABŞ Prezidenti Donald Tramp son günlər Ağ Evə müntəzəm səfər edən Nvidia-nın baş direktorunu ictimaiyyət qarşısında müdafiə edib. Huangı şərəfli insan adlandıran Tramp onun casusluq iddialarından xəbərdar olmadığına inandığını söyləyib. Pekin administrasiyası isə çinli casuslarla bağlı iddiaların tamamilə əsassız olduğunu və Çini gözdən salmaq məqsədi daşıdığını açıqlayıb.
The Independent qəzeti məsələ ilə bağlı mövqelərini öyrənmək üçün Ağ Ev və Kaliforniyada yerləşən Nvidia şirkəti ilə əlaqə saxlayıb.
The New York Times qəzetinin məlumatına görə, Rubio Trampın Çinə rəsmi səfərindən əvvəl Huang barədə məlumat qeydinin hazırlanmasına kömək edib. Nvidia rəhbəri əvvəlcə ABŞ Prezidenti Donald Trampla birlikdə Pekinə səfər etməsi planlaşdırılan texnologiya şirkətlərinin rəhbərləri arasında yer almayıb. Lakin Trampın son anda etdiyi dəvətdən sonra Huang Alyaskada prezident nümayəndə heyətinə qoşularaq Air Force One təyyarəsinə minib.
Qəzetə danışan və adının açıqlanmasını istəməyən ABŞ rəsmisi bildirib ki, eyni zamanda milli təhlükəsizlik müşaviri vəzifəsini də icra edən Rubio Huangın Trampla birlikdə səfər edəcəyini öyrəndikdən sonra məsələ barədə prezidentə məlumat verib. Rubio ABŞ rəsmilərinin Huangın Çinin casusu olmaqda şübhəli bilinən qadınla münasibətdə olduğunu göstərən həssas məlumatlar əldə etdiyini bildirib.
Məlumatda qeyd olunub ki, ABŞ Prezidenti Donald Tramp eşitdiklərindən o qədər də təsirlənməyib. Tayvanda doğulan və uşaq yaşlarında ABŞ-yə köçən Huang Çinə çatdıqdan sonra Pekində keçirilən rəsmi şam yeməyində iştirak edib. O, həmçinin İlon Mask və Tim Kukla birlikdə ABŞ nümayəndə heyətinin üzvü kimi işgüzar görüşlərə qatılıb. Huang Nvidia şirkətinin Çinə süni intellekt çipləri sata bilməsini istədiyini bildirib.
Tramp bazar ertəsi keçirdiyi mətbuat konfransında Çinə səfəri zamanı bu casusluq iddialarından xəbərdar olduğunu təkzib edib. Jurnalistlərə danışan prezident həmin vaxt bu barədə eşitmədiyini, lakin bir çox insanın bundan xəbərdar olduğunu deyib. Trampın sözlərinə görə, Censen Huang iddiaları qəti şəkildə rədd edib və ona qadının casus olduğundan xəbərinin olmadığını bildirib. ABŞ prezidenti Huangın sözlərinə həqiqətən inandığını vurğulayıb.
Associated Press (AP) xəbər agentliyinin məlumatına görə, əvvəllər Çində televiziya müxbiri kimi çalışan Elis Huang 2023-cü ildə Megaspeed şirkətində direktor vəzifəsinə təyin olunub. İkisi arasındakı münasibətin nə vaxt başladığı və nə zaman bitmiş ola biləcəyi isə hələlik məlum deyil.
Axios nəşrinin məlumatına görə, ticarət naziri Latnik də Rubionun hazırlanmasına kömək etdiyi məlumat qeydi ona göndərildikdən sonra casusluq iddiaları barədə xəbərdar edilib. Ticarət naziri kimi Latnik ABŞ-nin rəqiblərinin həssas Amerika texnologiyalarını əldə etməsinin qarşısını almaqdan məsul olan quruma rəhbərlik edir.
Məlumata görə, cümə axşamı Ağ Evin Vəziyyət Mərkəzində keçirilən iclasda maliyyə naziri Bessent Latnikdən Megaspeed şirkətinin niyə Qurumlar Siyahısına daxil edilmədiyini soruşub. Ticarət Nazirliyinin apardığı bu siyahı milli təhlükəsizlik baxımından narahatlıq doğurduğu hesab edilən qurumlarla aparılan əməliyyatlara məhdudiyyətlər tətbiq edir. Latnikin isə suala məsələni araşdıracağı cavabını verdiyi bildirilir.
Mənbələr Latnikin Tramp administrasiyasının rəsmilərinin Megaspeed-ə qarşı gördüyü tədbirlərin qarşısını almaq üçün aylarla səy göstərdiyini iddia ediblər. Sinqapurda yerləşən şirkət Amerika istehsalı olan çipləri qanunsuz yollarla Çinə göndərməkdə ittiham olunur.
Bu hadisələr şirkətlərin texnologiyanı inkişaf etdirmək və onun müxtəlif sahələrdə tətbiqini genişləndirmək uğrunda rəqabət apardığı bir vaxtda süni intellektin Amerika iqtisadiyyatında getdikcə daha mərkəzi rol oynadığı dövrə təsadüf edir.
Pyu Araşdırma Mərkəzinin iyul ayında keçirdiyi sorğuya əsasən, amerikalıların əksəriyyəti ABŞ-nin süni intellektin inkişafında dünyaya liderlik etməsinin vacib olduğuna inanır. Bununla belə, respondentlərin çoxu hazırda liderliyin Çində olduğunu düşünür. May ayında keçirilən sammitdə həm ABŞ Prezidenti Donald Tramp, həm də Çin Prezidenti Si Cinpin süni intellekti əməkdaşlıq sahəsi kimi müəyyənləşdirsələr də, nəzərəçarpacaq irəliləyiş əldə olunmayıb.
Bir çox amerikalı yeni texnologiya ilə bağlı narahatlıq da keçirir. Politico nəşrinin sentyabr ayında keçirdiyi sorğuda iştirak edənlərin 63 faizi süni intellektin bəşəriyyəti məhv etmək riski daşıdığını bildirib. Süni intellekt şirkətlərinin rəhbərləri də son aylarda inkişaf edən texnologiyanın insan nəslinin mövcudluğunu təhlükə altına sala biləcəyinə dair xəbərdarlıqlar edərək oxşar fikirlər səsləndiriblər.
