Qətər: Hörmüz boğazındakı böhran qlobal inkişafa getdikcə daha ağır zərbə vurur
Qətərin Beynəlxalq Əməkdaşlıq Məsələləri üzrə dövlət naziri Məryəm bint Əli əl-Misnəd Hörmüz boğazında yaşanan böhranın qlobal inkişafa təsirlərinin getdikcə ağırlaşdığını bildirib.
AFN.az xəbər verir ki, nazir böhranın enerji, nəqliyyat və ərzaq təhlükəsizliyi də daxil olmaqla bir çox sahəyə mənfi təsir göstərdiyini vurğulayıb.
Misnəd Fransanın paytaxtı Parisdə keçirilən Paris Sülh Forumu çərçivəsində, Doha Forumunun əməkdaşlığı ilə təşkil olunan Hörmüz boğazının bağlanmasının təsirləri: Münaqişənin qlobal inkişafa gizli xərci adlı sessiyada çıxış edib.
Hörmüz boğazında yaranan problemlərin enerjidən və daşımadan ərzaq təhlükəsizliyinə qədər bir çox sahəyə təsir etdiyini bildirən Misnəd regional böhranların qlobal inkişafa mənfi nəticələrinin qarşısını almaq üçün beynəlxalq əməkdaşlığa çağırıb.
Qətərin regional qeyri-sabitlikdən birbaşa təsirlənən ölkə və beynəlxalq inkişaf sahəsində məsuliyyət daşıyan tərəfdaş kimi bu dialoqda iştirak etdiyini qeyd edən Misnəd diplomatiyanın, suverenliyə və beynəlxalq hüquqa hörmətin, eləcə də dəniz naviqasiyası azadlığının regional sabitlik və qlobal rifahın əsas amilləri olduğunu vurğulayıb.
Hörmüz boğazında yaranan problemlərin regional böhranların qlobal nəticələr doğurduğunu göstərdiyinə diqqət çəkən Misnəd təsirlərin yanacaq və dəniz daşımalarından gübrə və ərzaq qiymətlərinə, oradan isə ev təsərrüfatlarının büdcələrinə qədər uzandığını bildirib.
Beynəlxalq Valyuta Fondunun (BVF) proqnozlarına da toxunan Misnəd inkişaf etməkdə olan və inkişaf edən iqtisadiyyatlarda artımın ötən ilki 4,5 faizdən bu il 3,7 faizə enməsinin, qlobal inflyasiyanın isə 4,7 faizə yüksəlməsinin gözlənildiyini qeyd edib.
Misnəd bu rəqəmlərin arxasında artan yaşayış xərcləri ilə üzləşən ailələrin, eləcə də borc ödənişləri və əsas dövlət xidmətlərinin maliyyələşdirilməsi arasında çətin seçimlər etmək məcburiyyətində qalan hökumətlərin dayandığını bildirib.
Böhranın xüsusilə təsirə ən çox məruz qalan ölkələrin illər ərzində əldə etdiyi inkişaf nailiyyətlərini təhdid etdiyini vurğulayan Misnəd müvəqqəti böhranın uzunmüddətli inkişaf maneəsinə çevrilməsinin qarşısının alınmasının vacibliyini qeyd edib.
Qətərin böhranlara yanaşmasının diplomatiya ilə inkişaf sahəsində əməkdaşlığı bir araya gətirdiyini bildirən Misnəd ölkəsinin 2025-ci ildə müvafiq qurumları vasitəsilə Birləşmiş Millətlər Təşkilatı (BMT) ilə ümumi dəyəri 21 milyon dollar olan iki saziş imzaladığını xatırladıb.
Misnəd sazişlərin ərzaq təhlükəsizliyi və ən az inkişaf etmiş ölkələrin dayanıqlılığının artırılması kimi sahələri əhatə edən Doha Fəaliyyət Proqramına dəstək məqsədi daşıdığını bildirib.
Böhrandan ən çox təsirlənən ölkələrin artan xərclərin öhdəsindən gələ bilməsi üçün vaxtında və əlverişli şərtlərlə maliyyə vəsaitlərinə çıxış əldə etməli olduğunu deyən Misnəd bu prosesdə həmin ölkələrin borc yükünün daha da artırılmamasının vacibliyinə diqqət çəkib.
İnkişaf nailiyyətlərinin qorunmasının vacibliyini vurğulayan Misnəd hökumətləri, BMT-ni, inkişaf tərəfdaşlarını və beynəlxalq maliyyə qurumlarını milli prioritetlərə uyğun şəkildə əlaqələndirilmiş fəaliyyət göstərməyə çağırıb.
Münaqişələrin qarşısının alınmasının sonradan yaranan zərərin aradan qaldırılmasından daha az xərc tələb etdiyini bildirən Misnəd diplomatiya və vasitəçiliyin münaqişələrin ticarəti pozmasının və inkişafa mane olmasının qarşısını almaq üçün ən güclü vasitələr olduğunu deyib.
Qətərin bu prioritetləri dəstəkləməyə davam edəcəyini bildirən Misnəd 2027-ci il martın 25-27-də Dohada Ən Az İnkişaf Etmiş Ölkələr üçün Doha Fəaliyyət Proqramının yüksək səviyyəli aralıq qiymətləndirmə toplantısına ev sahibliyi edəcəklərini açıqlayıb.
Toplantının beynəlxalq öhdəliklərin konkret nəticələrə çevrilməsi baxımından mühüm fürsət olacağını vurğulayan Misnəd bildirib ki, qlobal böhranların yaranmasında çox az məsuliyyət daşıyan ən az inkişaf etmiş ölkələr həmin böhranların nəticələrindən ən çox təsirlənən ölkələr olmamalıdır. O, erkən hərəkətə keçməyin, koordinasiyanı gücləndirməyin və inkişaf nailiyyətlərini qorumağın vacibliyini qeyd edib.
Misnəd bu mövzuda dialoqu 2026-cı ilin dekabrında keçiriləcək Doha Forumunda davam etdirməyi gözlədiklərini də sözlərinə əlavə edib.
