Şimpanzelər arasında "vətəndaş müharibəsi": 24 hücum nəticəsində 17 bala ölüb



Uqandadakı Kibale Parkında yaşayan dünyanın ən böyük vəhşi şimpanze qrupu olan Nqoqo icmasının daxildən parçalanaraq illərlə davam edən qanlı münaqişəyə girdiyi sənədləşdirilib.

AFN.az xəbər verir ki, "Science" jurnalında dərc olunan araşdırmada şimpanzelərin vaxtilə vahid olan bir birliyinin bir-birinə düşmən kəsilməsi insanlıq tarixinə ən yaxın paralel hadisə kimi xarakterizə edilir.

Tədqiqatçılar 1995-ci ildən 2015-ci ilə qədər sosial cəhətdən bir yerdə olan Nqoqo şimpanzelərinin zaman keçdikcə iki qrupa ayrıldığını müəyyən ediblər. "Qərb" və "Mərkəz" olaraq adlandırılan bu iki qrup arasındakı gərginlik 2018-ci ildə tam və qəti bir ayrılığa çevrilib. Yeddi il ərzində "Qərb" qrupu "Mərkəz" qrupuna qarşı 24 mütəşəkkil və koordinasiyalı hücum təşkil edib. Bu qarşıdurmalarda ən azı 7 yetkin erkək və 17 bala şimpanze həyatını itirib.

Bənzər bir vəziyyətin 1970-ci illərdə Ceyn Qudall tərəfindən Tanzaniyadakı Qombe qrupunda müşahidə edildiyi ehtimal olunsa da, o dövrün elmi məhdudiyyətləri səbəbindən bu hadisə tam olaraq vətəndaş müharibəsi kimi xarakterizə edilməmişdi.

Primatoloq Aaron Sandel qrupun parçalanmasına səbəb olan bir neçə əsas amili qeyd edir. 2015-ci ildə qrupun dominant erkəyinin öz statusunu itirməsi və onu yeni liderin əvəz etməsi icma daxilindəki qütbləşməni sürətləndirib. Bundan əlavə, icma daxilində müxtəlif məhəllələri bir-birinə bağlayan yaşlı və nüfuzlu şimpanzelərin ölümü sosial bağları zəiflədib. 2017-ci ildə baş verən xəstəlik epidemiyası isə qrupu həm fiziki, həm də sosial cəhətdən daha həssas vəziyyətə gətirərək parçalanmanı qaçınılmaz edib.






AFN.az
Redaksiyamızla əlaqə: tel; 070 372 99 90, E-mail:office@afn.az



menyu
menyu