Keçmişdəki Super El Ninolar gələcək hadisə haqqında nə deyə bilər?
Sakit okeanda güclənərək qış aylarına doğru zirvəyə çatması gözlənilən tarixi təbiət hadisəsi keçmişdəki nümunələrinə baxıldıqda yüz milyonlarla insanın həyatını və həssas ekosistemləri onilliklərlə sürə biləcək böyük bir dağıntı ilə üz-üzə qoya bilər.
AFN.az xəbər verir ki, elm adamları ekvator yaxınlığındakı okean sularının həddindən artıq istiləşməsi ilə başlayan yeni bir "Super El Nino" dalğasının qlobal miqyasda yaxınlaşdığını elan edib.
Təkmilləşdirilmiş kompüter modelləri bu yaxınlaşan təbiət hadisəsinin gücünün 1950-ci ildən bəri ölçülən bütün rekordları qıra biləcəyini göstərir.
İstilənən okean sularından atmosferə buraxılan nəhəng istilik enerjisinə görə qarşıdakı dövrün dünya miqyasında yeni temperatur rekordlarına şahidlik edəcəyi dəqiq hesab olunur.
Bu proses bəzi bölgələrdə ölümcül quraqlıqlara, istilik dalğalarına, kənd təsərrüfatı itkilərinə və meşə yanğınlarına yol açarkən, bəzi bölgələri isə dağıdıcı sel daşqınları ilə vurmaq potensialı daşıyır.
Bundan əlavə, okean temperaturlarındakı bu ani artış dəniz ekosisteminin ən kövrək halqası olan mərcan riflərində kütləvi ölümləri tətikləmək riski yaradır.
Tarixi məlumatlar və aparılan iqtisadi araşdırmalar Super El Nino hadisələrinin qlobal hesabı trilyonlarla dollarla ölçüldüyü və isti sular çəkildikdən sonra belə ölkələrin iqtisadi artımları uzun illər boyunca zəiflətdiyini ortaya qoyub.
Günümüzdə inkişaf etmiş proqnoz texnologiyaları sayəsində bu təhdidi çox əvvəlcədən görmək bəşəriyyətə ciddi bir hazırlıq üstünlüyü qazandırsa da, qlobal iqlim dəyişikliyi bu vəziyyəti böyük bir naməlumluğa çevirir.
Dünya dənizlərinin onsuz da normaldan çox daha isti olması səbəbiylə keçmişdəki El Nino təcrübələri günümüzdəki riskləri təxmin etməkdə qeyri-kafi qalır.
Humanitar yardım təşkilatları müdafiəsiz bölgələrdə ərzaq ehtiyatı toplama işlərinə başlayarkən, mütəxəssislər beynəlxalq yardım büdcələrindəki kəsintilərin və siyasi inkişafların, xüsusilə qlobal cənubdakı yoxsul ölkələrdə aclıq və yoluxucu xəstəliklər kimi fəlakət idarəetmə proseslərini çətinləşdirə biləcəyi barədə xəbərdarlıq edir.
