İlk dəfə mağara divarlarında antik insan DNT-si kəşf edilib
Elm adamları İspaniya və Portuqaliyadakı mağara divarlarında minillik antik insan DNT-si tapıblar.
AFN.az xəbər verir ki, paleogenetika dünyasında bir ilk olan bu kəşf mağara rəsmlərini çəkən icmaların genetik izlərini və keçmişini işıqlandırmağa hazırlaşır.
İspaniya və Portuqaliyadakı 11 fərqli mağaradan götürülən nümunələri araşdıran beynəlxalq tədqiqat qrupu mağara divarlarının zənn ediləndən daha çox məlumat saxladığını ortaya qoyub.
Tədqiqatda sadə xətlərdən tutmuş əl şablonlarına qədər 24 fərqli qaya sənəti paneli və divar səthi analiz edilib. Toplanan 120 nümunədən 5-də insan DNT-sinə rast gəlinib.
Tədqiqatçılar əldə edilən bu antik DNT-lərin divarlara birbaşa təmas yolu ilə keçmiş ola biləcəyini qeyd edirlər.
Mağara rəsmlərini çəkən və ya bu ərazilərdən istifadə edən antik insanların tərli əlləri, boya püskürtmək üçün istifadə etdikləri sümük borulardan yayılan tüpürcəkləri və ya digər bədən mayeləri bu qalıqların min illər boyu divarlarda asılı qalmasını təmin edib.
Tapılan DNT-lərdən birinin əhəng daşı və mərmər formalaşmasını təmin edən kalsit təbəqəsi ilə örtüldüyü üçün günümüzə qədər pozulmadan çatdığı müəyyən edilib.
İspaniyadakı Kovaron mağarasında aparılan analizlər buradakı DNT-nin İberiya xalqlarında tez-tez rast gəlinən Qərbi Avrasiya ovçu-toplayıcı genetik qrupuna aid müasir insanlara (Homo sapiens) məxsus olduğunu göstərib.
Bu vəziyyət mağara divarlarındakı genetik izlərin birbaşa o dövrün yerli populyasiyaları ilə olan bağını aydın şəkildə ortaya qoyur.
Bu metod hər nə qədər mağara rəsmlərini birbaşa çəkən şəxsi dəqiq müəyyən edə bilməsə də, o divarlara kimlərin toxunduğunu və mağaraların dərinliklərinə qədər kimlərin irəlilədiyini anlamaq baxımından inqilabi bir qapı açır.
Elm adamları gələcək tədqiqatların fokus nöqtəsini bu metodu təkmilləşdirmək və DNT-nin hansı ekoloji şəraitdə daha yaxşı qorunduğunu anlamaq kimi müəyyənləşdirirlər.
Mütəxəssislər bu kəşfin yalnız bir başlanğıc olduğunu vurğulayaraq, gələcəkdə təkcə boyalı panellərin deyil, heç bir rəsm tapılmayan boş mağara divarlarının belə antik sakinlərin miqrasiya marşrutlarını və mədəniyyətlərini işıqlandıra biləcəyini ifadə edirlər.
Növbəti mərhələdə mikro-invaziv (ən az zərər verən) nümunəgötürmə metodları ilə daha çox mağara və fərqli sənət texnikaları araşdırılaraq bəşəriyyət tarixinin itmiş parçaları birləşdirilməyə çalışılacaq.
