BEA: Qlobal neft tədarük iyunda gündəlik 4,1 milyon barrel artıb
Beynəlxalq Enerji Agentliyi (BEA) Hörmüz boğazından neft axınının yenidən başlamasının Körfəzdəki hasilatda qismən bərpanı dəstəkləməsi ilə qlobal neft tədarükünün iyunda əvvəlki aya nisbətən günlük təxminən 4 milyon 100 min barrel artaraq 98 milyon 760 min barrelə yüksəldiyini bildirib.
AFN.az xəbər verir ki, BEA-nın "Neft Bazarı Hesabatı"na görə, iyunda tədarükdə görünən yüksəlişə baxmayaraq, qlobal neft hasilatı ABŞ/İsrail-İran müharibəsindən əvvəlki səviyyənin günlük təxminən 9 milyon 400 min barrel altında qalıb.
Hesabata əsasən, ABŞ ilə İran arasında əldə olunmuş çərçivə razılaşmasından sonra Körfəz ölkələrinin hasilatı qismən yenidən işə salması ilə bu bölgədən gələn neft tədarükü iyunda əvvəlki aya görə günlük təxminən 3 milyon 500 min barrel artıb.
Lakin təhlükəsizlik narahatlıqları və ABŞ hərbi dəniz qüvvələrinin müşayiətinə duyulan ehtiyac səbəbindən Hörmüz boğazındakı neft axını zaman-zaman kəsilib, regional neft tədarükü müharibədən əvvəlki səviyyənin günlük təxminən 11 milyon 400 min barrel altında qalıb.
Bu dövrdə Neft İxrac Edən Ölkələr Təşkilatı (OPEC) və OPEC+ qrupuna daxil olan bəzi qeyri-OPEC istehsalçı ölkələrin hasilatı günlük təxminən 2 milyon 450 min barrel artaraq 38 milyon 390 min barrelə yüksəlib.
Artımın böyük hissəsini günlük təxminən 900 min barrel ilə Səudiyyə Ərəbistanı, 630 min barrel ilə Küveyt təmin edib.
OPEC+ qrupu xaricindəki ölkələrin tədarükü isə günlük təxminən 1 milyon 630 min barrel artımla 60 milyon 370 min barrelə yüksələrkən, bu artımın günlük təxminən 940 min barrel ilə yarısından çoxu Birləşmiş Ərəb Əmirliklərinin payına düşüb.
Beləliklə, qlobal neft tədarükü iyunda əvvəlki aya nisbətən günlük təxminən 4 milyon 100 min barrel artaraq 98 milyon 760 min barrelə çatıb.
Hesabata görə, Hörmüz boğazından neft keçid həcmlərinin yaxşılaşmağa davam etməsi halında qlobal neft tədarükünün bu il günlük orta hesabla 102 milyon 600 min barrel səviyyəsində olması gözlənilir.
Bu səviyyə ötən ilə nisbətən günlük təxminən 3 milyon 700 min barrellik azalmaya işarə etsə də, keçən ay yayımlanan hesabatdakı proqnozla müqayisədə günlük 210 min barrel yuxarı yönlü yenilənib.
Lakin hesabatda Hörmüz boğazının idarə olunmasına dair danışıqların sürməsi və hücumların davam etməsi səbəbindən bu proqnoza qarşı risklərin qaldığı vurğulanıb.
Qlobal neft hasilatının 2027-ci ildə isə günlük təxminən 7 milyon 500 min barrel artaraq 110 milyon 100 min barrelə yüksələcəyi təxmin edilib.
BEA qlobal neft tələbi proqnozunu ikinci rübdə gözləniləndən daha güclü reallaşan tədarüklər səbəbindən əvvəlki təxmininə görə günlük 70 min barrel yuxarı yönlü yeniləyib.
Buna əsasən, qlobal neft tələbinin bu il keçən illə müqayisədə günlük təxminən 1 milyon barrel azalaraq 103 milyon 460 min barrelə geriləməsi gözlənilir.
Bunun COVID-19 pandemiyasının təsirlərinin ən intensiv hiss olunduğu 2020-ci ildən bəri ilk illik tələb azalması olacağı proqnozlaşdırılır.
Hesabata görə, qlobal neft tələbi mayda illik bazda günlük 5 milyon 300 min barrel azalaraq 2026-cı ilin ən aşağı səviyyəsi olan günlük 97 milyon 900 min barrelə geriləyib.
Lakin ABŞ ilə İran arasında iyunun ortalarında əldə olunan razılaşmadan sonra Hörmüz boğazı vasitəsilə neft ixracatının artması və Asiyada təxirə salınmış tələbin dövriyyəyə girməsi ilə tələbdə bərpa başlayıb.
Aşağı neft qiymətləri və iqtisadi mənzərədəki yaxşılaşma da neft istehlakını dəstəkləyən amillər arasında yer alıb.
BEA 2027-ci ilə dair günlük təxminən 2 milyon barrellik tələb artımı proqnozunu qoruyarkən, qlobal neft tələbinin 105 milyon 470 min barrelə çatacağını proqnozlaşdırıb.
Bundan əlavə, 2025-2027-ci illər dövründə isə illik orta tələb artımının günlük 480 min barrel ilə tarixi tendensiyaların altında qalacağı təxmin edilib.
