Gələn həftə qlobal bazarlarda izləniləcək əsas mövzular
Gələn həftənin əsas gündəmində böyük mərkəzi bankların faiz qərarları dayanır.
AFN.az xəbər verir ki, Yaxın Şərqə yayılan münaqişə və Hörmüz boğazı böhranının neft qiymətlərini yenidən qaldırması Tokiodan Vaşinqton və Londona qədər bir çox böyük mərkəzi bankı inflyasiya baxımından təşvişə salıb. Bütün bunların üstünə ABŞ-nin əlavə gömrük rüsumları elan etməsi bazardakı narahatlığı daha da artırıb.
Hörmüz boğazı böhranına Babülməndəb boğazının da əlavə olunması ilə qısamüddətli dövrdə Yaxın Şərqdən nə qədər neft və təbii qaz ixrac edilə biləcəyi bazarların qarşısındakı ən böyük suala çevrilib. Yəmən husilərinin hücumları Babülməndəb boğazındakı hərəkətliliyin dayanmasına səbəb ola bilər. Husilərin iki Səudiyyə neft tankerinə hücumundan sonra "Brent" markalı neft may ayından bəri ilk dəfə barel üçün 100 dolları keçib, Avropa təbii qaz qiymətləri isə mart ayından sonra ən yüksək həddə çatıb.
ABŞ ilə İran arasında sülh ehtimalı aşağı görünür. Bundan əlavə, ABŞ Prezidenti Donald Tramp özünə məxsus "Truth Social" sosial media platformasında İran müharibəsi ilə yanaşı yeni gömrük rüsumlarına dair diqqətçəkən paylaşımlar edir. ABŞ-nin Avropa İttifaqı (Aİ) və Çin də daxil olmaqla 60 ticarət tərəfdaşından idxal etdiyi məhsullara 10 faizlik və 12,5 faizlik yeni gömrük rüsumları tətbiq etməyə başlaması bazarlardakı qeyri-müəyyənliyi artırıb.
Gələn həftə ABŞ Mərkəzi Bankının (FED) faiz qərarı və ABŞ-nin böyük texnologiya şirkətlərinin ikinci rüb maliyyə hesabatları açıqlanacaq. Bazarlar Kevin Uorşun rəhbərlik etdiyi FED-in çərşənbə günü faizləri sabit saxlayacağını gözləyir. Uorş yönləndirici açıqlamalardan çəkinsə də, inflyasiyanı FED-in 2 faizlik hədəfinə endirəcəyini bildirməsi faiz artımı ehtimalını gündəmə gətirib.
ABŞ-də son inflyasiya göstəricilərinin bazar gözləntilərindən aşağı olması faiz artımı ehtimallarını müvəqqəti olaraq səngitsə də, neft qiymətlərinin yenidən bahalaşması narahatlığa yol açıb. Digər tərəfdən, süni intellekt texnologiyasına yönəlik böyük investisiyaların yaxından izlənildiyi bir dövrdə "Apple", "Microsoft" və "Amazon"un maliyyə hesabatları üçün günlər sayılır, ikinci rübdə ABŞ texnologiya nəhənglərinin mənfəətində artım gözlənilir. "Google"un sahibi "Alphabet"in səhmləri isə şirkətin nağd pul axını və artan kapital xərcləri planlarına dair narahatlıqlar səbəbindən dəyər itirmişdi.
Japonya Mərkəzi Bankı (BoJ) gələn həftənin cümə günü faiz qərarını elan edəcək. Bazarlar rəsmilərdən sərt pul-kredit siyasəti mesajları güdür. Bu mesajlar dollar qarşısında son 40 ilin ən aşağı səviyyələrində hərraca çıxarılan yeni dəstəkləyə bilər. Keçən ay böyük ölçüdə bazarların proqnozlarına uyğun gələn faiz artımı, təxminən 73 milyard dollarlıq valyuta müdaxiləsi və Yaponiya kapitalının yenidən ölkəyə qayıdacağına dair gözləntilər yenin dəyər itirməsini dayanadıra bilmədi.
Yen dollar qarşısında qısa müddət əvvəl 163 səviyyəsindən də aşağı düşərək 1986-cı ildən bəri ən aşağı həddə geriləyib. Mənbələrin bildirdiyinə görə, bəzi BoJ rəsmiləri yenin ucuzlaşması və artan enerji xərclərinin qiymət təzyiqini gücləndirməyə davam edəcəyi təqdirdə bu il ikidən çox faiz artımının ola biləcəyini düşünürlər. BoJ-un gələn cümə elan edəcəyi faiz qərarından əvvəl Tokionun iyul ayı inflyasiya göstəriciləri dərc olunacaq. Lakin treyderlər bu göstəricinin mərkəzi bankın qərarına təsir edəcəyini gözləmirlər.
İngiltərə Mərkəzi Bankı (BoE) digər böyük mərkəzi banklardan fərqli olaraq neft qiymətlərinin yaratdığı inflyasiya təzyiqinə baxmayaraq indiyədək faizləri qaldırmayıb. Bazarlar BoE-nin gələn həftənin cümə günortası keçirəcəyi iclasda bu mövqeyini qoruyub saxlayacağını proqnozlaşdırır. İnflyasiyanın yenidən yüksəlməsi səbəbindən treyderlər faizlərin bu il ən azı bir dəfə qaldırılacağını gözləyirlər, lakin əmək bazarında müşahidə olunan zəifləmə mərkəzi bankın daha yumşaq pul-kredit siyasəti mesajları verməsinə gətirib çıxara bilər.
BoE-nin pul-kredit siyasəti komitəsi Baş nazir Endi Börnhemin ölkəni yenidən dirçəltmək vədi ilə fəaliyyətə başlamasından cəmi bir neçə gün sonra toplanacaq. Faiz qərarından sonra təşkil olunacaq mətbuat konfransında BoE sədri Endryu Beylinin Börnhem hökumətinin iqtisadi proqramının pul-kredit siyasətinə olası təsirləri ilə bağlı suallarla qarşılaşacağı gözlənilir.
Avropada şirkətlərin maliyyə hesabatı dövrünün ən gərgin həftəsinə qədəm qoyularkən, "Barclays" məlumatlarına əsasən "STOXX 600" indeksinin bazar dəyərinin təxminən 40 faizini təşkil edən şirkətlər gələn həftə ikinci rüb üzrə maliyyə nəticələrini açıqlayacaqlar. Bu şirkətlərin sırasına LVMH, "AstraZeneca", "Shell", "Airbus" və UBS daxildir.
Digər tərəfdən, avrozonada elan olunacaq ilkin inflyasiya və iqtisadi artım göstəriciləri də diqqətlə izləniləcək. Bu göstəricilər Avropa Mərkəzi Bankının iyun ayındakı faiz artımından sonra dünənki iclasda faizləri sabit saxlamasından sonra ilin qalan dövründə faiz artımı ilə bağlı gözləntiləri formalaşdıra bilər.
