Qlobal bazarlarda “bahar” havası
Qlobal bazarlar ABŞ Federal Ehtiyat Sisteminin (FED) siyasəti ilə bağlı qeyri-müəyyənliyin azalması, neft qiymətlərinin düşməsi və istiqraz faizlərinin geriləməsinin təsiri ilə pozitiv istiqamətdə hərəkət edir.
AFN.az xəbər verir ki, neft qiymətlərinin düşməsi inflyasiyanın nəzarətdə saxlanıla biləcəyinə dair nikbinliyi dəstəkləyərək qlobal bazarlarda risk iştahını artırır.
Analitiklər enerji qiymətlərinin artmaması halında FED-in inflyasiya hədəfinə daha asan yaxınlaşa biləcəyini bildiriblər. ABŞ iqtisadiyyatının gücünü qoruması da FED-in sərt pul siyasətini daha idarəolunan hala gətirir.
Bankın faiz qərarı toplantısında verdiyi mesajlar da pul siyasəti ilə bağlı qeyri-müəyyənliyi azaldıb.
Səudiyyə Ərəbistanı ilə Yəməndəki husilər arasında qarşıdurmalarla bağlı narahatlıqlar davam etsə də, Yaxın Şərqdən bazarlara neft tədarükü üçün alternativ yolların tapıla biləcəyinə dair gözləntilər neft qiymətlərinin düşməsində təsirli olub. Bu inkişaflarla noyabr fyuçersləri üzrə Brent neftinin qiyməti 1,3 faiz azalaraq 103,4 dollar səviyyəsindədir.
Digər tərəfdən, ABŞ Prezidenti Donald Tramp İranla müharibənin hansı istiqamətdə inkişaf edəcəyi ilə bağlı kritik qərar mərhələsində olduğunu bildirərək “Qarşımdа verməli olduğum mühüm qərar var. İçəri girib onları məhv etmək istəyirəm, yoxsa istəmirəm?” deyib.
Neft qiymətlərindəki geriləmənin inflyasiya təzyiqlərini azaldacağına dair ümidləri artırması və FED-in həyata keçirdiyi pul siyasəti ilə inflyasiyanı nəzarət altına alacağına dair nikbinlik fonunda ABŞ-ın 10 illik istiqrazlarının gəlirliliyi 4,94 faizdə sabit qalıb, qızılın bir unsiyası isə 0,5 faiz artaraq 4 min 363 dollardan satılır.
FED-in sərt pul siyasətini davam etdirəcəyinə dair proqnozların gücünü qoruması ilə dollar indeksi 100 səviyyəsinin üzərində qalmaqda davam edir.
Sözügedən inkişaflarla Nyu-York birjası dünən günü yüksəlişlə başa vurub.
Digər tərəfdən, Amerika Avtomobil Assosiasiyasının (AAA) məlumatlarına görə, ABŞ-da dizelin bir qallonu üçün orta qiymət bu gün təxminən 6,40 dollara yüksələrək rekord yeniləyib. Makroiqtisadi məlumatlar baxımından ABŞ-da ilk dəfə işsizlik müavinəti üçün müraciət edənlərin sayı sentyabrın 12-də başa çatan həftədə 196 minə düşərək bazar gözləntilərindən aşağı olub.
Sözügedən inkişaflarla Dow Jones indeksi 0,61 faiz, S&P 500 indeksi 1,14 faiz, Nasdaq indeksi isə 1,69 faiz dəyər qazanıb.
ABŞ-da indeks fyuçersləri günə pozitiv başlayıb.
Avropa birjaları geosiyasi gərginliklərin azala biləcəyinə dair nikbinlik və neft qiymətlərinin düşməsinin təsiri ilə dünən pozitiv istiqamətdə hərəkət edib.
Avropa birjalarındakı yüksəlişdə avtomobil, telekommunikasiya və pərakəndə şirkətlərin səhmlərində müşahidə olunan artım təsirli olub.
İngiltərə Mərkəzi Bankı (BoE) siyasət faizini bazar gözləntilərinə uyğun olaraq 3,75 faiz səviyyəsində sabit saxlayıb. BoE-nin Pul Siyasəti Komitəsinin açıqlamasında komitə üzvlərindən, o cümlədən BoE sədri Endryu Beylidən 6-nın siyasət faizinin 3,75 faizdə saxlanılması, 3-nün isə 25 baza bəndi artırılaraq 4 faizə çatdırılması istiqamətində səs verdiyi bildirilib.
Bank inflyasiyanın 2027-ci ilin birinci rübündə 4 faizdən bir qədər yuxarı qalxa biləcəyini proqnozlaşdırıb. İstiqraz portfelini 2034-cü ilə qədər azaldacağını bildirən BoE illik orta hesabla 46 milyard funt sterlinq həcmində azalma həyata keçirəcəyini açıqlayıb.
BoE sədri Beyli “Yaxın Şərqdəki münaqişənin uzun müddət davam etməsi və ikinci dərəcəli təsirlərin ortaya çıxması riskinin artması halında pul siyasətinin sərtləşdirilməsi lazım gələ bilər” deyib.
Makroiqtisadi məlumatlar baxımından Avrozonada avqust ayına dair İstehlakçı Qiymətləri İndeksi (TÜFE) aylıq 0,4 faiz artaraq gözləntilər daxilində reallaşıb, illik əsasda isə 3,2 faiz artaraq gözləntilərdən bir qədər aşağı olub.
Digər tərəfdən, Tramp Avropa İttifaqının (Aİ) Kanadanın ilk ortaq üzv olmasını istəməsinə reaksiya verərək, bunun düşmənçilik hərəkəti olduğunu düşünməsi halında Avropaya ciddi tariflər tətbiq edəcəyini və ya regionla bir çox sahədə ticarəti dayandıracağını söyləyib. Bu açıqlama Avropada gömrük tarifləri ilə bağlı narahatlıqları yenidən gündəmə gətirib.
İngiltərədə FTSE 100 indeksi 1,19 faiz, Fransada CAC 40 indeksi 0,57 faiz, İtaliyada FTSE MIB indeksi 0,80 faiz, Almaniyada DAX indeksi isə 0,77 faiz dəyər qazanıb.
Avropada indeks fyuçersləri günə qarışıq dinamika ilə başlayıb.
Asiya birjaları da enerji qiymətlərinin düşməsi və texnologiya səhmlərindəki toparlanmanın təsiri ilə pozitiv istiqamətdə hərəkət edir. Regionda Yaponiya Mərkəzi Bankının (BoJ) faiz qərarı bazarların diqqət mərkəzindədir.
BoJ bu gün siyasət faizini 25 baza bəndi artıraraq 31 ilin ən yüksək səviyyəsi olan 1,25 faizə çatdırıb. Bank faiz qərarını 7-yə qarşı 2 səslə qəbul edib.
BoJ Yaponiya iqtisadiyyatının mülayim şəkildə böyüdüyünü və bu tendensiyanın davam etməsinin gözlənildiyini, lakin Yaxın Şərqdəki vəziyyətin və artan süni intellekt tələbinin inflyasiya riskləri yaratdığını bildirib.
BoJ açıqlamasında “Təzə ərzaq istisna olmaqla bütün maddələri əhatə edən TÜFE-də illik artım tempi son dövrdə mülayim şəkildə yüksəlir. Bunun səbəbi müəssisələrarası əməliyyatlarda qiymətlərə olan yuxarı istiqamətli təzyiqin istehlak qiymətlərinə əks olunmağa başlaması və əməkhaqqı artımlarının satış qiymətlərinə əks etdirilməsi istiqamətində addımların davam etməsidir” deyilib.
BoJ iqtisadi aktivlik və maliyyə şərtlərindən asılı olaraq faiz dərəcələrinin artırılmasına davam ediləcəyini bildirib.
BoJ-nin faiz artımına baxmayaraq, qərarın tam yekdilliklə qəbul edilməməsi bankın sərt pul siyasətini davam etdirib-etdirməyəcəyinə dair qeyri-müəyyənliyi artırarkən, bu vəziyyət yenin dəyər itirməsinə səbəb olub.
Dollar/yen məzənnəsi 0,2 faiz artımla 157,2 səviyyəsindədir.
Makroiqtisadi məlumatlar baxımından Yaponiyada avqust ayına dair inflyasiya 1,9 faizlə gözləntilərdən bir qədər aşağı olub.
Sözügedən inkişaflarla bağlanışa yaxın Cənubi Koreyada Kospi indeksi 2,6 faiz, Yaponiyada Nikkei 225 indeksi 1,8 faiz, Honq Konqda Hang Seng indeksi 0,7 faiz, Çində Şanxay Birləşmiş İndeksi isə 1 faiz yüksəlib.
