Qırğızıstan Prezidenti İssık-Kul üçün təcili tədbir çağırışı etdi
Qırğızıstan Prezidenti Sadır Japarov ölkənin ən mühüm təbii sərvətlərindən olan İssık-Kul gölünün üzləşdiyi quraqlıq təhlükəsinə diqqət çəkərək beynəlxalq ictimaiyyəti təcili tədbirlər görməyə çağırıb.
AFN.az xəbər verir ki, Qırğızıstan Prezident Administrasiyasının Mətbuat Mərkəzinin məlumatına görə, Japarov BMT Baş Assambleyasının 81-ci sessiyasında çıxışı zamanı İssık-Kulun qarşılaşdığı quraqlıq təhlükəsindən danışıb.
O, temperaturun yüksəlməsi və iqlimlə bağlı fövqəladə vəziyyətlərin kənd təsərrüfatı, enerji və ərzaq təhlükəsizliyinə təhdid yaratdığını bildirib.
Japarovun sözlərinə görə, İssık-Kulda son 170 ildə suyun səviyyəsi təxminən 14 metr azalıb, son 5 ildə isə azalma sürəti ildə 7 santimetrə çatıb.
Qırğızıstan Prezidenti gölün suyunu Tanrı dağlarındakı buzlaqlardan aldığını xatırladıb. O qeyd edib ki, tarix ərzində gölə axan çayların sayı 101-dən 30-a düşüb, son 70 ildə buzlaqların 30 faizindən çoxu əriyib və bu azalmanın təxminən 20 faizi son 7-10 ildə baş verib.
İssık-Kulun qorunması üçün xüsusi ortaq etimad fondunun yaradılmasını təklif edən Japarov ölkəsinin dövlət büdcəsindən bu fonda 10 milyon dollar ayıracağını bildirib.
Japarov yardım istəmədiklərini, qlobal tərəfdaşlıq təklif etdiklərini və İssık-Kulun qorunmasının ortaq məsuliyyət olduğunu vurğulayıb.
Qırğızıstan Prezidenti çıxışında BMT islahatlarına da toxunaraq Təhlükəsizlik Şurasının genişləndirilməsinin vacibliyini qeyd edib.
O, əhalisi 1 milyarddan çox olan Afrikaya 2, Latın Amerikası ölkələrinə isə 1 daimi üzvlük verilməsinin ədalətli olacağını bildirib. Japarov Təhlükəsizlik Şurasına daimi üzv olmaq istəyən digər ölkələrin təkliflərinin də nəzərdən keçirilməsinin vacib olduğunu deyib.
Japarov sanksiya tətbiq etmək hüququnun yalnız BMT-yə verilməli olduğunu vurğulayıb. O, BMT qərarlarına sistemli şəkildə əməl edilmədiyi hallarda Təhlükəsizlik Şurasının daimi üzvlərinin veto hüququndan istifadə etməkdən çəkinməli olduğunu qeyd edib.
Buzlaqların əriməsinin regional miqyasda real ekoloji təhlükə yaratdığını bildirən Japarov bütün iştirakçıları dağlıq ərazilərin iqlim problemlərinə qlobal həll yollarının axtarılması məqsədilə 21-23 oktyabr 2027-ci ildə Bişkekdə keçiriləcək 2-ci Qlobal Dağ Sammiti Bişkek+25-ə dəvət edib.
