Vanq Yi: Yaponiya tarixdən dərs çıxarmasa, gələcəyi olmayacaq
Çin Xarici İşlər naziri Vanq Yi Yaponiyanın İkinci Dünya Müharibəsindəki təcavüzkar keçmişindən dərs çıxarmayıb müharibədən sonrakı nizama meydan oxuduğu, militarizmə qayıdıb müharibə cinayətkarlarını yenidən diriltməyə çalışdığı təqdirdə gələcəyinin olmayacağı barədə xəbərdarlıq edib.
AFN.az xəbər verir ki, Çin Xarici İşlər Nazirliyinin açıqlamasına görə, nazir Vanq ölkəsinə səfər edən Yaponiya Beynəlxalq Ticarəti Təşviq Birliyinin (JAPIT) sədri Takeşi Ivayanı Pekində qəbul edib.
Görüşdə bu ilin İkinci Dünya Müharibəsindən sonra Yapon müharibə cinayətkarlarının mühakimə edildiyi Tokio Məhkəmələrinin 80-ci ildönümü olduğunu xatırladan Vanq deyib ki, Yaponiya tarixdən dərs çıxarmasa və müharibədən sonrakı Sülh Konstitusiyasına meydan oxuyaraq təcavüzkar keçmişini geri qaytarmağa və müharibə cinayətkarlarını diriltməyə çalışarsa, gələcəyə doğru irəliləmək bir yana, dünyaya belə üzünü çevirə bilməyəcək və gələcəyi də olmayacaq.
Çinli nazir bildirib ki, Yaponiya üçün təcili vəzifə liderlərinin Tayvan məsələsi ilə bağlı yanlış söz və hərəkətlərini düzəltmək, tarixi problemlərə qarşı düzgün mövqe tutmaq və Çin haqqında rasional və obyektiv anlayışa sahib olmaqdır.
Vanqın sözləri Pekin ilə Tokio arasında Yaponiya Baş naziri Takaiçi Sanaenin Çinlə suverenlik mübahisəsi içində olan Tayvana hərbi müdaxilə ehtimalını gündəmə gətirən sözləri ilə başlayan diplomatik gərginliyin davamı kimi qiymətləndirilir.
Baş nazir Takaiçinin 7 noyabr 2025-ci ildə Yaponiya Parlamenti Dietdəki iclasda Tayvan boğazına müdaxiləni ölkəsinin mövcudluğunu təhdid edən vəziyyət kimi qiymətləndirəcəyi və hərbi gücdən istifadə edə biləcəyinə dair sözləri ərazini öz torpaqlarının bir hissəsi hesab edən Çinin reaksiyasına səbəb olmuşdu.
Takaiçinin sözləri ilə ilk dəfə bir Yaponiya Baş naziri Tayvanın işğalı halında Yaponiyanın hərbi şəkildə müdaxilə edəcəyinə dair açıq bəyanat verərək ölkənin bu məsələdə qəbul etdiyi strateji qeyri-müəyyənlik siyasətindən fərqli mövqe sərgiləmişdi.
Yaponiya Baş naziri reaksiyalardan sonra Tayvanla bağlı sözlərinin hipotetik olduğunu, gələcəkdə bu cür şərhlərdən çəkinəcəyini bildirsə də, sözlərini geri götürməkdən imtina etmişdi.
Pekin administrasiyası Takaiçinin sözlərinə görə Yaponiyaya etiraz notası vermiş və böhran səfər xəbərdarlıqlarından uçuşların ləğvinə, konsertlərin əngəllənməsindən idxal qadağalarına, siyasi polemikalardan hərbi sürtüşmələrə qədər uzanan gedişat almışdı.
Digər tərəfdən, Yaponiyada hakim Liberal Demokrat Partiyasının (LDP) liderləri və siyasətçilərinin İkinci Dünya Müharibəsində müharibə cinayətlərinə görə mühakimə olunan yüksək rütbəli hərbçilərin məzarlarının yerləşdiyi mübahisəli Yasukuni məbədinə nəzir göndərməsi və məbədi ziyarət etməsi Çinin reaksiyasına səbəb olur.
