Süni intellektin inkişafı məlumat mərkəzlərinin karbon emissiyalarını artırır



Beynəlxalq Enerji Agentliyi (BEA) ABŞ və Çinin süni intellekt sahəsindəki investisiyalarını dəstəkləmək üçün fosil yanacaqlara yönəlməsi nəticəsində məlumat mərkəzlərinin karbon emissiyalarında ciddi artım gözlənildiyi barədə xəbərdarlıq edib. 

AFN.az xəbər verir ki, dünya üzrə məlumat mərkəzlərinin karbon emissiyalarının qarşıdakı dörd il ərzində 70 faiz artacağı proqnozlaşdırılır.

BEA ABŞ və Çinin süni intellekt sahəsində böyümə hədəflərinə çatmaq üçün fosil yanacaqlardan istifadəyə üstünlük verməsinin bu artıma təsir göstərəcəyini bildirib.

Agentliyin açıqlamasına görə, məlumat mərkəzləri 2030-cu ilədək indiki ilə müqayisədə iki dəfə çox elektrik enerjisi istehlak edəcək. Bu artımın təxminən dörddə üçü süni intellektin qlobal miqyasda geniş yayılması ilə bağlı olacaq.

Parisdə yerləşən qurumun təhlilinə əsasən, sektordakı sürətli inkişaf səbəbindən süni intellekt məlumat mərkəzlərinin illik elektrik enerjisi istehlakı qarşıdakı dörd ildə daha 350 teravatsaat artacaq. Bu həcm Böyük Britaniyanın bir il ərzində istehlak etdiyi ümumi elektrik enerjisindən çoxdur.

Məlumat mərkəzlərinin yaradılması ilə məşğul olan şirkətlər serverlərinin enerji tələbatını ödəmək üçün bərpaolunan enerji sektorunun ən böyük korporativ alıcıları sırasındadır. Bununla belə, hesabatda xüsusilə ABŞ və Çində fosil yanacaqlara tələbatın daha sürətlə artacağı gözlənilir.

BEA-nın məlumatına görə, 2030-cu ilədək Çində süni intellekt məlumat mərkəzlərinin ehtiyac duyduğu elektrik enerjisinin təxminən yarısı kömür elektrik stansiyalarından təmin ediləcək.

Qalan hissənin böyük bölümü bərpaolunan enerji mənbələrindən, daha kiçik hissəsi isə nüvə elektrik stansiyalarından əldə olunacaq. Təbii qazın payının isə kifayət qədər aşağı olacağı gözlənilir.

ABŞ-da isə 2030-cu ilədək məlumat mərkəzlərinin elektrik enerjisi tələbatının təxminən 60 faizinin təbii qaz hesabına ödəniləcəyi proqnozlaşdırılır.

Agentlik ABŞ-da məlumat mərkəzləri ilə əlaqəli təxminən 180 giqavat gücündə yeni təbii qaz elektrik stansiyalarının tikintisinin planlaşdırıldığını bildirib. Bu göstərici Avropa İttifaqında hazırda quraşdırılmış ümumi təbii qaz elektrik stansiyalarının gücünə demək olar ki, bərabərdir.

Fosil yanacaqlardan elektrik enerjisi istehsalının artması nəticəsində məlumat mərkəzlərinin yaratdığı emissiyaların 2030-cu ilədək 70 faiz yüksələcəyi gözlənilir.

ABŞ-da məlumat mərkəzləri inşa edən şirkətlərin təbii qazdan istifadəyə dair tələbatı Kanadadakı göstəricidən 16 dəfədən çoxdur. Kanadada serverlərin enerji ehtiyacını ödəmək üçün 11 giqavatlıq təbii qaz istehsalı gücü planlaşdırıldığı halda, dünyanın digər bölgələrində süni intellekt sahəsində fəaliyyət göstərən şirkətlərin açıqladığı yeni təbii qaz elektrik stansiyası layihələrinin ümumi gücü cəmi 4 giqavatdır.

Avropa İttifaqında isə 2030-cu ilədək məlumat mərkəzlərinin elektrik enerjisi ehtiyacının təxminən 70 faizinin bərpaolunan enerji mənbələri hesabına təmin ediləcəyi gözlənilir. Bərpaolunan enerjini nüvə enerjisi, təbii qaz və çox az miqdarda kömür izləyəcək.

BEA kifayət qədər şəffaf olmayan məlumat mərkəzləri sektoruna dair proqnozlarını süni intellekt serverlərinin illik qlobal tədarük göstəriciləri əsasında hazırlayıb. Bu məlumatlara görə, süni intellekt serverlərinin tədarükü 2020-ci ildən bəri 18 dəfə artıb.

Qurum, həmçinin peyk görüntülərindən istifadə edərək dünya üzrə 93 böyük süni intellekt məlumat mərkəzi layihəsinin inkişafını izləyib.

Təhlil dünya üzrə məlumat mərkəzlərinin gücünün son 24 ayda 10 dəfə artaraq 17 giqavata çatdığını üzə çıxarıb. Tikintisi davam edən süni intellekt məlumat mərkəzləri tamamlandıqdan sonra ümumi gücün təxminən 50 giqavata çatacağı proqnozlaşdırılır.

Süni intellekt serverləri üçün optimallaşdırılmış mərkəzlər də daxil olmaqla, hazırda dünya üzrə məlumat mərkəzlərinin ümumi gücü 120 giqavat səviyyəsindədir. Bu gücün 80 faizi Çin, ABŞ və Avropa İttifaqının payına düşür.

BEA-nın əsas ssenarisinə əsasən, 2030-cu ilin sonunadək dünya üzrə daha 120 giqavatlıq yeni məlumat mərkəzi gücü yaradılacaq. Yeni gücün təxminən dörddə üçünü süni intellekt məlumat mərkəzləri təşkil edəcək.





AFN.az
Redaksiyamızla əlaqə: tel; 070 372 99 90, E-mail:office@afn.az



menyu
menyu