İlon Mask xAI və SpaceX şirkətlərinin yeni layihəsini elan etdi: Ay bazası
İlon Mask xAI və SpaceX arasındakı sinerjini artırmaq məqsədilə diqqət mərkəzini Marsdan Aya çevirərək "Ay bazası Alfa" layihəsini elan edib.
xAI laboratoriyasındakı yüksək səviyyəli kadr gedişlərindən sonra atılan bu addım şirkətin səhmlərinin ilkin kütləvi təklifi (IPO) ərəfəsində həm investorları, həm də istedadlı mühəndisləri cəlb etmək strategiyası kimi qiymətləndirilir. Mask orbitdə qurulacaq süni intellekt məlumat mərkəzləri hüdudlarını aşaraq, Ayda nəhəng bir kompüter istehsalı mərkəzi qurmağı və onları "elektromaqnit fırladıcılar" (mass drivers) vasitəsilə dərin kosmosa göndərməyi planlaşdırır.
Kardaşov şkalası və enerji istifadəsi
Maskın bu yeni vizyonu sovet astronomu Nikolay Kardaşovun adı ilə bağlı olan və sivilizasiyaları enerji istehlakı potensialına görə təsnif edən Kardaşov şkalasına əsaslanır.
Ayda qurulacaq infrastruktur sayəsində günəş enerjisinin ciddi bir hissəsinin, bəlkə də bir neçə faizinin süni intellekt modellərini öyrətmək və işlətmək üçün istifadə olunacağı proqnozlaşdırılır. Bu miqyasda bir zəkanın nələr düşünə biləcəyini xəyal etməyin çətin olduğunu bildirən Mask, layihənin həyəcanverici mahiyyətini vurğulayır.
Mars vizyonundan niyə imtina edildi?
SpaceX-in illərdir simvoluna çevrilmiş "Occupy Mars" şüarı yerini daha iqtisadi və praqmatik hədəflərə buraxır. Bu dəyişikliyin əsas səbəbləri aşağıdakılardır:
2016-cı ildə planlaşdırılan Mars layihələri texniki xərclər səbəbindən bir-bir təxirə salınır. Heç kimin SpaceX-ə Marsa getmək üçün vəsait ödəməməsi şirkəti NASA ilə imzalanan 4 milyard dollarlıq Ay missiyalarına və "Starlink" peyk şəbəkəsini genişləndirməyə yönəldir. * xAI və SpaceX-in inteqrasiyası ilə birlikdə süni intellektin kosmosdakı fiziki varlığı Marsda bir şəhərdən daha çox, kosmosda nəhəng bir superkompüter şəbəkəsi qurmağa doğru təkamül edir.
Kosmosda kompüter istehsalı və gələcək hədəflər
Ayda yüksək texnologiyalı kompüterlər istehsal etmək xammal tədarükü, logistika və Ayda özü-özünə kifayət edən şəhər qurulması kimi nəhəng addımlar tələb edir. Sahə üzrə ekspertlər kosmosda çip istehsalı və məlumat mərkəzlərinin 2030-cu illərdə mümkün ola biləcəyini müdafiə edərkən, Maskın bu ekstremal hədəfi mühəndislər üçün yeni bir motivasiya mənbəyi rolunu oynayır.
Cansıxıcı süni intellekt modelləri əvəzinə Günəş sistemi miqyasında bir superkompüter inşa etmək ideyası SpaceX səhmlərini yeni bir Tesla effekti səviyyəsinə daşıma potensialına malikdir.
