Alimlər şəkər pambığından daha az sıxlığa malik iki nəhəng ekzoplanet aşkar ediblər
Böyük Britaniya və Fransadan olan astronomlar Yer kürəsindən təxminən 1110 işıq ili uzaqlıqda, sıxlığı şəkər pambığından belə aşağı olan və öz sinfində bu günə qədər tapılmış ən böyük iki ekzoplaneti (günəş sistemindən kənar planet) kəşf ediblər.
AFN.az xəbər verir ki, Oxford, Birmingem və Nitsa Kot-d'Azur universitetlərinin tədqiqatçıları NASA-nın "TESS" (Transiting Exoplanet Survey Satellite) kosmik teleskopu və digər rəsədxanalardan alınan məlumatları təhlil ediblər.
Aparılan araşdırmalar nəticəsində "TOI-791 b" və "TOI-791 c" adı verilən bu iki planetin qeyri-adi dərəcədə yüngül və geniş bir quruluşa sahib olduğu müəyyən edilib.
Uçanbalıq (Volans) bürcündəki bir ulduzun ətrafında dövr edən bu göm-göy və ya ağappaq planetlər elm dünyasında "super-puff" (həddindən artıq şişkin) adlandırılır. Ölçülərinə görə bizim sistemimizdəki nəhəng Yupiter planetinə bənzəsələr də, kütlələri onun yanında cüzi bir hissə təşkil edir. Astronomlar Yupiterin bu planetlərdən təxminən 35 dəfə daha sıx (ağır) olduğunu qeyd edirlər.
Tədqiqatın müəlliflərindən biri olan Corc Dransfild bildirib ki, bu ölçüdə olan planetlər arasında sözügedən iki obyekt kainatda məlum olan ən yüngül nümunələrdir. Onların böyük hissəsinin hidrogen və helium qazlarından ibarət olduğu təxmin edilir.
Alimlərin fərziyyəsinə görə, bu tip planetlər yeni doğulmuş gənc ulduzların ətrafındakı sıx qaz və toz disklərində formalaşırlar. Zaman keçdikcə daxili strukturlarındakı materialı xaricə ataraq daha da yüngülləşirlər və bu cür pambıq formasını alırlar.
Eyni sistemdə birdən çox "super-puff" planetin tapılması çox nadir hadisə hesab olunur və bu vəziyyət planetlərin necə yarandığını anlamaq üçün alimlərə unikal bir laboratoriya mühiti təklif edir.
Növbəti mərhələdə planetlərin dəqiq kimyəvi tərkibini öyrənmək üçün NASA-nın məşhur Ceyms Vebb (JWST) kosmik teleskopundan istifadə edilməsi planlaşdırılır.
Sözügedən kəşfin nəticələri nüfuzlu "Monthly Notices of the Royal Astronomical Society" jurnalında dərc olunub.
