Dünyadakı son bitkilərin nə vaxt məhv olacağı hesablanıb
Planetoloqların apardığı yeni bir simulyasiya araşdırması Yer üzündəki bitki həyatının maksimum ömrünü ortaya qoyub.
AFN.az xəbər verir ki, təkmilləşdirilmiş üçölçülü iqlim modellərinə görə, planetimizdəki son bitki növü bundan təxminən 1,87 milyard il sonra yox olacaq.
"Journal of Geophysical Research: Atmospheres" jurnalında dərc olunan araşdırmada astrobioloq Ceykob Hakk-Misra və iqlimşünas Erik Volf Yerin növbəti 2 milyard illik dövrdə iqliminin necə dəyişəcəyini nəzərdən keçiriblər.
Mütəxəssislər bu prosesdə Günəşin təxminən 20 faiz daha parlaq olacağını və bunun da yer üzündəki bitki örtüyünü ya anomal istilərlə qovuracağını, ya da karbon qazı qıtlığı ilə boğacağını təxmin edirlər.
Planetdəki ümumi canlı çəkisinin (biokütlənin) 80 faizini təşkil edən bitkilərin taleyi atmosferdəki karbon qazının miqdarının və temperaturun necə dəyişəcəyindən asılı olaraq formalaşacaq.
Tədqiqatçılar Yerin təbii karbon dövranının necə işləyəcəyinə dair iki fərqli ssenarini sınaqdan keçiriblər.
Karbon udulmasının güclü olduğu ilk ssenaridə Yer səthindəki temperatur nisbətən sabit qalır, lakin atmosferdəki karbon qazının miqdarı sürətlə azalır. Bu halda bitkilər karbonsuz qalaraq bundan 1,84 milyard il sonra məhv olur.
Karbon udulmasının zəif qaldığı ikinci ssenaridə isə karbon qazının səviyyəsi sabit qalsa da, qlobal orta temperatur 65 dərəcəyə çatır. Bu anomal istilər səbəbindən qurudakı son bitkilər də təxminən 1,87 milyard il sonra quruyaraq məhv olur.
Elm adamları bu müddətin Yerdəki okeanların buxarlanıb yox olma müddəti ilə demək olar ki, eyni olduğuna diqqət çəkirlər.
Tədqiqatda əldə edilən bu məlumatlar bitkilərin mövcud strukturlarını qoruyacağı fərziyyəsinə əsaslanır. Lakin ekspertlər gələcəkdə baş verə biləcək bitki təkamülünün və ya qabaqcıl insan texnologiyalarının bu müddəti uzada biləcəyini qeyd edirlər.
Bitkilərin dəyişən iqlimə uyğunlaşaraq daha yüksək hündürlüklərə, hətta stratosferə qədər yayıla biləcəyi və ya günəş şüalarını əks etdirən süni mühəndislik üsulları ilə Yerin soyudula biləcəyi ehtimallar sırasındadır.
Araşdırma mövcud termal sərhədlərin və karbon qazı qıtlığının yalnız bugünkü ekosistem üçün keçərli olduğunu, Yerdəki həyatın isə ən azı okeanlar qədər uzun müddət sağ qalacaq bir müqavimətə sahib olduğunu göstərir.
