Çin və Hindistan sərhəd məsələsinin həlli üzrə danışıqların növbəti turunu keçirdi
Çin və Hindistan arasında sərhəd məsələlərinin həlli üçün aparılan danışıqların 25-ci turunun Pekində keçirildiyi açıqlanıb.
AFN.az xəbər verir ki, bu barədə Çin Xarici İşlər Nazirliyindən məlumat verilib.
Çin xarici işlər naziri Vanq Yi ilə Hindistanın Milli Təhlükəsizlik üzrə müşaviri Ajit Dovalın rəhbərlik etdiyi nümayəndə heyətləri Çin-Hindistan Sərhəd Məsələsi üzrə Nümayəndələr Toplantısı üçün bir araya gəlib.
Tərəflər toplantıda mübahisəli sərhədin müəyyənləşdirilməsi üzrə danışıqların irəlilədilməsi, sərhəd nəzarətinin gücləndirilməsi, ikitərəfli mexanizmlərin təkmilləşdirilməsi və sərhədyanı əməkdaşlığın inkişaf etdirilməsi məsələlərini müzakirə ediblər.
2025-ci ildə keçirilən 24-cü turda əldə olunan siyasi rəhbər prinsiplərə sadiqliklərini bir daha təsdiqləyən tərəflər, qarşılıqlı hörmət və anlaşma çərçivəsində Xüsusi Nümayəndələr Toplantısı mexanizminin sərhəd məsələsinə ədalətli, məqbul və hər iki tərəfin qəbul edə biləcəyi hərtərəfli həll yolu tapmaq istiqamətində fəaliyyətini davam etdirəcəyini təsdiqləyiblər.
Tərəflər sərhəd məsələsini dialoq və məsləhətləşmələr yolu ilə həll etməyə, sərhəddə sülh və sabitliyi birlikdə təmin etməyə davam edəcəklərini vurğulayaraq, toplantının 26-cı turunun gələn il Hindistanda keçirilməsi barədə razılığa gəliblər.
Çin ilə Hindistan arasında Himalay dağlarının əhatə etdiyi qeyri-müəyyən sərhəd xətti suverenlik mübahisələrinə səbəb olur. Çaylar, göllər, buzlaqlar və qarlı zirvələrin yerləşdiyi 3 min 500 kilometrlik sərhəd tərəfləri tez-tez qarşı-qarşıya gətirir.
Pekin rəhbərliyi Hindistanın Arunaçal Pradeş əyalətində yerləşən və “Cənubi Tibet” adlandırdığı 90 min kvadratkilometrlik əraziyə iddia edir. Yeni Dehli isə Aksay Çin yaylasını əhatə edən 38 min kvadratkilometrlik ərazinin Pekin rəhbərliyi tərəfindən işğal edildiyini bildirir.
Mübahisəli sərhəd xəttində 2020-ci ildə baş verən və qarşıdurmanın pik həddə çatmasına səbəb olan anlaşılmazlığın həlli üçün aparılan danışıqlar razılaşma ilə nəticələnib. Tərəflər 22 oktyabr 2024-cü ildə iki ölkə arasındakı faktiki sərhədi təşkil edən Faktiki Nəzarət Xəttinin Ladakh bölgəsində qarşılıqlı patrul fəaliyyətlərinin tənzimlənməsi barədə razılığa gəldiklərini açıqlayıblar.
Çin Prezidenti Si Cinpin ilə Hindistanın Baş naziri Narendra Modi razılaşmadan sonra 23 oktyabr 2024-cü ildə Kazanda keçirilən BRICS Liderlər Zirvəsi çərçivəsində üz-üzə görüşüblər. İki lider 5 ildən sonra ilk dəfə bir araya gəlib.
Liderlərin görüşündən sonra Çin-Hindistan Sərhəd Məsələsi üzrə Xüsusi Nümayəndələr Toplantısının 23-cü turu 19 dekabr 2024-cü ildə Pekində keçirilib. 5 ildən sonra ilk dəfə keçirilən toplantıda iki ölkənin nümayəndə heyətləri sərhəd bölgəsindəki problemlərin həllinə yönəlmiş 6 maddəlik razılaşma əldə ediblər.
Sərhəd məsələsinə ədalətli, məqbul və qarşılıqlı razılaşdırıla bilən həll yolu tapılmasını təşviq etmək üçün müsbət addımların atılmasının zəruri olduğu barədə razılığa gələn tərəflər, problemin ikitərəfli münasibətlərin ümumi mənzərəsindən ayrı tutulmalı və ikitərəfli əlaqələrin inkişafına təsir göstərməməli olduğunu vurğulayıblar.
Növbəti il, 19 avqust 2025-ci ildə keçirilən 24-cü toplantıda tərəflər sərhəd məsələsi ilə bağlı 10 maddəlik razılaşma əldə ediblər. Bu çərçivədə mövcud diplomatik və hərbi mexanizmlərlə yanaşı, sərhədin müəyyənləşdirilməsi, gərginliyin azaldılması və sərhədyanı əməkdaşlıq üçün yeni dialoq mexanizmlərinin yaradılması barədə razılığa gəliblər.
