Alimlər demək olar ki, heç qocalmayan kəpənək kəşf ediblər
Bristol Universitetinin rəhbərliyi ilə həyata keçirilən və Smithsonian Tropik Tədqiqat İnstitutu ilə əməkdaşlıq çərçivəsində aparılan araşdırmada, Cənubi və Mərkəzi Amerikanın tropik yağış meşələrində yaşayan bəzi Heliconius kəpənəklərinin qocalma prosesini yavaşlatdığı və digər kəpənək növlərinə nisbətən daha uzun müddət yaşaya bildiyi müəyyən edilib.
Əksər kəpənək növləri yalnız bir neçə həftə yaşayarkən, Heliconius kəpənəklərinin təxminən bir ilə qədər yaşaya bildiyi müəyyən edilib.
Yalnız çiçək nektarı ilə qidalanan digər kəpənəklərdən fərqli olaraq, Heliconius yetkinləri tozcuq da istehlak edir.
Lakin tədqiqatçılar tozcuqları qidalanma rejimindən çıxardıqları zaman belə, bu kəpənəklərin uzunömürlülük üstünlüyünü qoruduğunu müəyyən ediblər.
Tozcuqla qidalanan Heliconius hecale ilə tozcuq istehlak etməyən yaxın qohumu Dryas iulia arasında aparılan təcrübələrdə H. hecale növünün tozcuq olmadan da nəzərəçarpacaq dərəcədə daha uzun yaşadığı müşahidə edilib.
Araşdırmanın nəticələri, uzun yaşam müddətində həm qidalanmanın, həm də genetik və təkamül fərqlərinin rol oynadığını ortaya qoyub.
Fiziki performans və əzələ funksiyalarının ölçüldüyü qavrama gücü testlərində, qocalan D. iulia fərdlərinin zəiflədiyi, yaşlı H. hecale fərdlərində isə hər hansı fiziki geriləmə və ya əzələ itkisi yaşanmadığı qeydə alınıb.
Nature Communications jurnalında yayımlanan araşdırmaya görə, Heliconius növlərinin orta yaşam müddəti yaxın qohumları ilə müqayisədə təxminən üç dəfə daha uzun davam edir.
Ən uzunömürlü kəpənək növü kimi qeydə alınan Heliconius hewitsoni 348 günə qədər yaşayarkən, qısaömürlü qohumu Dione juno növünün yaşam müddəti 14 günlə məhdudlaşıb.
Bu vəziyyət eyni kəpənək ailəsinə mənsub iki növ arasında təxminən 25 qatlıq yaşam müddəti fərqi olduğunu göstərir.
Alimlər yaxın təkamül keçmişində bu dərəcədə böyük ömür fərqinin ortaya çıxmasının qocalma biologiyası və uzunömürlülük mexanizmlərinin anlaşılması baxımından mühüm model təqdim etdiyini vurğulayırlar.
