Qütb buzlaqlarının əriməsi 12,5 trilyon tona çatıb
Alimlər 1970-ci illərdən bəri Qrenlandiya və Antarktidadan ümumilikdə 12,5 trilyon ton qütb buzunun yox olduğunu müəyyənləşdirib.
AFN.az xəbər verir ki, beynəlxalq tədqiqat qrupu Qrenlandiya üzrə 1972-ci ildən, Antarktida üzrə isə 1979-cu ildən 2023-cü ilədək olan dövrü əhatə edən ən geniş peyk məlumat bazasını hazırlayıb.
42 fərqli peyk tədqiqatı və 27 peyk missiyasından əldə edilən məlumatlar əsasında hazırlanan IMBIE araşdırması müşahidə edilən 12,5 trilyon ton buz itkisinin böyük hissəsinin Qrenlandiyadakı buz təbəqələrinin əriməsi ilə bağlı olduğunu göstərib.
Ekspertlər bu nəhəng ərimənin qlobal dəniz səviyyəsinin 3 santimetrdən çox yüksəlməsinə səbəb olduğunu və milyonlarla insanı sahil eroziyası və daşqın riski qarşısında müdafiəsiz qoyduğunu bildirir.
Araşdırmanın nəticələrinə görə, qütblərdə buz itkisinin 84 faizi buzlaqların zamanla daha sürətlə hərəkət edərək okeana axmasından, yalnız 16 faizi isə səthdəki ərimədən qaynaqlanır.
Qlobal istiləşmə və okean sularının temperaturunun artması ilə sürətlənən bu proses 1990-cı illərdən sonra daha da güclənib.
Qrenlandiyada 1980-ci illərdə illik orta buz itkisi 66 milyard ton olduğu halda, 2010-cu illərdə bu göstərici təxminən 291 milyard tona yüksəlib. Antarktidada isə illik buz itkisi eyni dövrdə 53 milyard tondan 202 milyard tondan çoxa çatıb.
Alimlər artan temperaturun və buzların əriməsinin iqlim böhranını dərinləşdirməyə davam etdiyini vurğulayaraq, kosmosdan aparılan müşahidələrin həyati əhəmiyyət daşıdığını qeyd edirlər.
NASA və Avropa Kosmik Agentliyinin dəstəklədiyi, Scientific Data jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, peyklər vasitəsilə əldə edilən qitə miqyaslı məlumatlar gələcəkdə dəniz səviyyəsinin yüksəlməsi ilə bağlı proqnozların dəqiqləşdirilməsi və iqlim siyasətinin formalaşdırılması üçün ən güclü vasitələrdən biridir.
