ABŞ-da super süni intellektə qarşı 20 ilədək həbs nəzərdə tutulur
ABŞ senatoru Berni Sanders və Texas ştatından nümayəndə Qreq Kesar süni intellektin inkişafını məhdudlaşdırmaq məqsədilə sərt qanun layihəsi təqdim ediblər.
AFN.az xəbər verir ki, 19 səhifəlik Süni Super Zəkanı Qadağan Etmək Aktı qabaqcıl süni intellekt sistemlərinin inkişafının, onları tənzimləyəcək və nəzarətdə saxlayacaq kabinet səviyyəli Süni İntellekt Departamenti yaradılana qədər dayandırılmasını nəzərdə tutur.
Qaydaların pozulmasına Sandersin korporativ ölüm cəzası adlandırdığı sanksiya ilə yanaşı 20 ilədək həbs cəzasının tətbiqi təklif olunur.
Sanders bu cəzanın qanunsuz nüvə silahı istehsalına görə nəzərdə tutulan cəza ilə eyni olduğunu bildirib.
Qanun layihəsi Konqresdə süni intellektin tənzimlənməsi ilə bağlı təqdim olunan ən sərt təkliflərdən biri kimi gündəmə gəlib. Layihə qabaqcıl süni intellektin inkişafının müvəqqəti dayandırılmasını və sonrakı sistemlərin federal təsdiqdən keçməsini nəzərdə tutur.
Sanders və Kesarın birgə təqdim etdiyi layihədə süni intellekt üzrə araşdırma və inkişaf prosesini avtomatlaşdırmaq və ya əhəmiyyətli dərəcədə sürətləndirmək qabiliyyəti də daxil olmaqla super zəkanın inkişafını müəyyənləşdirmək üçün bir sıra ilkin şərtlər yer alır.
Qanun layihəsinin hazırlanmasında iştirak edən məsləhətçiyə görə, əsas məqsədlərdən biri özünü təkrarlayan inkişaf prosesinin qarşısını almaqdır. Bəzi süni intellekt mütəxəssisləri belə inkişafın sistemlərin özlərini daha ağıllı və bacarıqlı etmək üçün təlim keçirməsinə və nəticədə insan nəzarətindən çıxmasına səbəb ola biləcəyi barədə xəbərdarlıq ediblər.
Sanders insanlığın daha əvvəl qarşılaşmadığı bir texnologiya ilə üzləşdiyini bildirib. Onun sözlərinə görə, süni intellekt çox sürətlə inkişaf edir və sahə dünyanın ən varlı şəxslərindən az bir qrup tərəfindən idarə olunur.
Mütəxəssislər müxtəlif süni intellekt imkanları arasındakı sərhədlərin qeyri-müəyyən olması səbəbindən super zəkanı texniki baxımdan müəyyənləşdirməyin mürəkkəb olacağını bildirirlər.
Sanders və Kesarın qanun layihəsi texnologiyaya qoruyucu tədbirlərin tətbiqini müdafiə edən ControlAI qrupunun rəhbərləri tərəfindən müsbət qarşılanıb.
Qrup super ağıllı süni intellekti federal hökumətin imkanlarını üstələmək qabiliyyəti əsasında müəyyənləşdirmək yanaşmasını dəstəklədiyini bildirib. Qrupa görə, bu yanaşma belə sistemlərin texniki xüsusiyyətlərini əvvəlcədən müəyyənləşdirmədən ciddi risk yaradan süni intellekt inkişafını hədəfə almağa imkan verir.
Texas Universitetinin Hüquq fakültəsinin professoru və süni intellekt siyasəti üzrə ekspert Kevin Freyzer də qanunvericilərin təşəbbüsünü qiymətləndirib. O, təklif olunan qadağanın Konqresin süni intellekt inkişafının arzuolunmaz və geri dönməz nəticələrə səbəb olmaması üçün sürətlə hərəkət etməsinin vacibliyini nəzərə aldığını bildirib.
Freyzer bununla yanaşı, qanun layihəsinin süni intellektdən qaynaqlanan zərərlərin qarşısının alınmasının digər yollarını nəzərdən qaçırdığını deyib. O, qabaqcıl süni intellekt şirkətlərinin təhlükəsizlik tədbirlərinə müstəqil nəzarət edə biləcək qurumların yaradılması ilə bağlı təklifləri də qeyd edib.
Vaşinqtonda bəzi şəxslər Sanders və Kesarın təşəbbüsünü sərt, lakin reallaşdırılması çətin təklif kimi qiymətləndiriblər.
Biznesyönümlü süni intellekt qanunvericiliyini müdafiə edən Milli Süni İntellekt Assosiasiyasının rəhbəri Kaleb Maks layihənin həm süni intellekt sənayesi, həm də Vaşinqtonda geniş dəstək qazanmasının çətin olduğunu bildirib.
Maks bəzi şirkət rəhbərlərinin qanun layihəsində müəyyənləşdirilən həddi artıq keçdiklərini deyə biləcəklərini və bunun faktiki olaraq süni intellekt qadağasına çevriləcəyini bildirib. O, təklif olunan cəzaların konstitusiyaya zidd və qeyri-müəyyən ola biləcəyini də qeyd edib.
Senatın Ticarət Komitəsinin yüksək rütbəli üzvü senator Mariya Kantvell qabaqcıl süni intellekt sistemləri üçün təsirli qoruyucu tədbirlər yaradacaq qanun layihəsi üzərində işlədiyini bildirib. O, müstəqil testlərin və beynəlxalq strategiyanın vacibliyini vurğulayıb.
Kantvell beynəlxalq tərəfdaşlarla insidentlərin bildirilməsi sisteminin yaradılmasına ehtiyac olduğunu və ABŞ prezidentinin Çinlə kommunikasiya xətti qurmasının vacibliyini müdafiə edib.
ABŞ Prezidenti Donald Trampın Çin lideri Si Cinpinlə görüşünün də süni intellekt məsələlərinin müzakirə mövzularından biri olacağı gözlənilir.
Çin nümayəndə heyəti ilə görüşdən sonra ABŞ maliyyə naziri Skott Bessent ölkələrin ciddi süni intellekt insidentləri barədə bir-birinə məlumat verməsi üçün bildiriş mexanizminin yaradılmasını təklif etdiyini bildirib. Bu mexanizmin tətbiq edilib-edilməyəcəyi isə hələlik məlum deyil.
Senator Ted Kruz Senat çoxluğunun lideri Con Tunun və senator Emi Klobuçer ilə ayrıca qanun layihəsi üzərində işlədiyini bildirib.
Kruz təklifin bioloji və nüvə təhdidləri də daxil olmaqla fəlakət xarakterli riskləri əhatə edəcəyini deyib. O, layihənin mətninin nə vaxt təqdim olunacağı ilə bağlı konkret tarix açıqlamayıb.
Süni intellekt təhlükəsizliyi tərəfdarları Kruz, Tun və Klobuçerin təklifini kifayət qədər sərt olmamaqda tənqid edirlər. Onların sözlərinə görə, istənilən süni intellekt tənzimlənməsi təhlükəsizlik testlərini məcburi etməli, şirkətlərin yalnız özlərinin həyata keçirəcəyi testlərə həddindən artıq etibar edilməməlidir.
Nümayəndələr Palatası aralıq seçkilərdən sonraya qədər fəaliyyətinə fasilə verib. Senatın isə seçki fasiləsindən əvvəl bu həftə və ehtimal ki, gələn həftə də fəaliyyət göstərməsi planlaşdırılır.
Luiziana senatoru Con Kennedi süni intellekt şirkətlərindən fövqəladə vəziyyətdə sistemləri söndürmək imkanının olmasını tələb edən qanun layihəsi üçün yekdillik əldə etməyə çalışıb, lakin Kentukki senatoru Rend Pol bu təşəbbüsün qarşısını alıb.
Kennedi 2027-ci ildən əvvəlki keçid dövründə süni intellektlə bağlı hər hansı qanunvericilik tədbirinin görüləcəyinə nikbin olmadığını bildirib.
