3500 ildən çox yaşı olan nəhəng Tunc dövrü şəhəri tapılıb
Arxeoloqlar Qazaxıstan çölündə 140 hektar ərazini əhatə edən böyük Tunc dövrü yaşayış məskəninin qalıqlarını aşkar ediblər.
Semiyarka adlanan şəhər 3500 ildən daha qədimdir və bölgədə indiyədək kəşf edilmiş ən böyük planlı yaşayış yeri kimi xüsusi əhəmiyyət daşıyır.
Beynəlxalq tədqiqat London Universitet Kolleci (UCL), Durham Universiteti və Torayqirov Universiteti ilə əməkdaşlıq çərçivəsində aparılıb və nəticələr Antiquity jurnalında dərc edilib.
Qazıntılar zamanı aşkar edilən tikililər düzbucaqlı torpaq kurqanlar üzərində iki sıra düzülmüş çoxotaqlı evlərdən ibarətdir.
Mərkəzdə isə digər tikililərdən iki dəfə böyük bir bina qalıqları tapılıb. Bu bina ehtimal ki, mərasim sahəsi, icma binası və ya nüfuzlu bir ailəyə aid yaşayış yeri kimi istifadə olunub.
Tədqiqatın aparıcı müəllifi Dr. Milyana Radivojeviç tapıntıların əhəmiyyətini belə ümumiləşdirib: “Semiyarka çöl cəmiyyətləri haqqında anlayışımızı çətinləşdirir. Bu, bir vaxtlar köçəri hesab etdiyimiz icmaların daimi, planlaşdırılmış şəhərlər qura biləcəyini göstərir”.
Tədqiqatçılar şəhərin cənub-şərqində qalay-mis bürünc istehsalına həsr olunmuş sənaye zonası müəyyən ediblər.
Ərazidə Tiegel (tökmə qabları), şlak və bürünc artefaktları tapılıb. Bu tapıntılar ərazidə genişmiqyaslı metallurgiya sistemlərinin fəaliyyət göstərdiyini sübut edir.
Bu kəşf Avrasiya çölündə bürünc istehsalına dair ən güclü dəlil təqdim edir. Əvvəllər yalnız son dövrlərə aid başqa bir yaşayış məntəqəsi olan Askaraly qalay istehsalı ilə əlaqələndirilirdi.
Yaşayış yeri İrtış çayının yüksəklik nöqtəsində yerləşir və ətrafındakı “Yeddi Vadi”dən (Semiyarka) adını alır.
Mövqeyi səbəbindən bölgənin həm ticarət mərkəzi, həm də regional güc olduğu düşünülür.
Şəhər Altay dağlarındakı mis və qalay yataqlarına yaxın yerləşir ki, bu da sənaye fəaliyyətlərini dəstəkləyir.
Tapıntılar göstərir ki, yaşayış yerində əsasən Alekseevka-Sargary mədəniyyəti mövcud olub. Digər əşyalar Çerkaskul xalqı ilə ticarət əlaqələrinə işarə edir.
Tədqiqatçılar şəhərin istehsal və ticarət şəbəkəsini başa düşmək üçün qazıntıları davam edəcək və həmçinin həmin dövrə aid məzarlıqlar və kiçik düşərgə sahələrini də incələyəcəklər.
