Antibiotik müqavimətinə qarşı laboratoriya şəraitində istehsal olunan viruslar hazırlanıb
Elm dünyasında antibiotik müqavimətinə qarşı aparılan mübarizədə mühüm dönüş nöqtəsi yaşanır. "New England Biolabs" və Yale University tədqiqatçıları "super mikroblar"la mübarizə aparmaq üçün laboratoriya şəraitində tamamilə sintetik viruslar istehsal etməyə nail olublar.
"PNAS" jurnalında dərc olunan bu araşdırma təbii nümunələrə ehtiyac duymadan, yalnız rəqəmsal DNT məlumatları ilə bakteriya yeyən virusların (bakteriofaqların) hazırlanmasına yol açır.
Texnoloji yenilik və metodologiya
Ənənəvi üsullarla bir virusun genetik strukturunu dəyişdirmək illərlə davam edən zəhmətli bir proses olduğu halda, tədqiqatçılar "Golden Gate Assembly" platforması sayəsində bu prosesi rəqəmsal dizayna çeviriblər.
Sintetik qurulu: Elm adamları xəstəxanalarda tez-tez rast gəlinən davamlı bir bakteriyanı hədəf alan virusu 28 fərqli sintetik DNT parçasından istifadə edərək inşa ediblər.
Hüceyrədənkənar birləşmə: Bu texnika ilə fiziki virus nümunəsinə ehtiyac qalmadan, yalnız sekvensiya məlumatları vasitəsilə virusun bütün genomu hüceyrə xaricində birləşdirilib və laboratoriya mühitində aktiv bir "ovçuya" çevrilib.
Fərdiləşdirmə imkanı: Metodun təqdim etdiyi imkanlar sayəsində virusun quyruq lifləri dəyişdirilərək müxtəlif bakteriya növlərini hədəf alması təmin edilib.
Real vaxt rejimində izləmə: Virusa əlavə edilən flüoresan markerlər sayəsində infeksiya prosesini real vaxt rejimində izləmək mümkün olub.
Gələcəyə dair perspektivlər
Antibiotik müqavimətinin 2050-ci ilə qədər ildə 10 milyon ölümə səbəb olma potensialı nəzərə alınarsa, bu yeni metod təhlükəli patogenlərin laboratoriyada saxlanılma zərurətini aradan qaldıraraq daha təhlükəsiz və sürətli müalicə imkanı təklif edir.
Özəlləşdirilmiş virusların sifariş əsasında istehsal edilə bilməsi həm xəstəliklərin müalicəsində, həm də içməli sudakı bakteriyaları aşkar edən biosensorların hazırlanmasında kritik rol oynayacaq.
