Ebola epidemiyasında ölənlərin sayı 2 mini keçdi: Virus aylarla aşkarlanmadı
Dünya Səhiyyə Təşkilatı tarixin ən sürətlə yayılan və ən ölümcül ikinci Ebola epidemiyasının rəsmi açıqlamadan aylar əvvəl, fevral ayında başladığını açıqlayıb.
AFN.az xəbər verir ki, Konqo Demokratik Respublikasında Ebola səbəbilə həyatını itirənlərin sayı 2 mini keçib. Epidemiyanın aşkarlanmazdan əvvəl aylarla yayılması müdaxilə tədbirlərinin kifayət qədər effektiv olmamasına səbəb olub.
Rəsmi məlumatlara görə, epidemiyada ümumilikdə 4381 təsdiqlənmiş yoluxma qeydə alınıb. Mövcud epidemiyada ölüm nisbəti 45,9 faiz təşkil edib. Bu göstərici 28 mindən çox insana yoluxan və ən azı 11 min nəfərin ölümünə səbəb olan 2014-2016-cı illərdəki Qərbi Afrika epidemiyasındakı 39,6 faizlik göstəricini geridə qoyub.
Bu vəziyyət mövcud epidemiyanı tarixin ən sürətlə böyüyən Ebola epidemiyasına çevirib. Dünya Səhiyyə Təşkilatı epidemiyanın əslində fevral ayında başladığını, lakin rəsmi bildirişin mayın 15-də verildiyini açıqlayıb. Gecikmiş bildiriş virusun nəzarət altına alınması üzrə işlərdə ciddi axsamaya səbəb olub.
Dünya Səhiyyə Təşkilatının rəsmiləri ölüm hallarının sürətlə artması səbəbilə virusun hələ də nəzarət qruplarını qabaqladığını bildiriblər. İlk 1 000 ölüm 9 həftə ərzində qeydə alındığı halda, ikinci 1 000 ölüm cəmi 3 həftə ərzində baş verib.
İlk hallar malyariya, tif və ya daha geniş yayılmış Ebola növü ilə qarışdırılıb. Lakin aparılan genetik ardıcıllıq analizi epidemiyanın gözləniləndən daha əvvəl başladığını ortaya qoyub.
Yardım təşkilatları infeksiya qorxusu və yanlış məlumatların insanları tibb mərkəzlərindən uzaq saxladığı barədə xəbərdarlıq ediblər. Epidemiya eyni zamanda rutin peyvəndləmə və doğuş xidmətləri kimi əsas səhiyyə proseslərini də pozub.
UNICEF-in Konqo Demokratik Respublikasındakı nümayəndəsi Con Aqbor epidemiyadan əvvəl ayda orta hesabla 500 xəstəyə xidmət göstərən bir tibb müəssisəsində xəstə sayının demək olar ki, sıfıra düşdüyünü bildirib.
Epidemiyaya səbəb olan nadir Bundibugyo virus növünə qarşı təsdiqlənmiş peyvənd və ya müalicə üsulu mövcud deyil. Dünya Səhiyyə Təşkilatı virusun yayılmağa davam etməsi və xəstələrin müalicəyə çox gec müraciət etməsi səbəbilə müdaxilə tədbirlərinin təcili şəkildə artırılmasının vacib olduğunu açıqlayıb.
Ölüm hallarının üçdə ikisindən çoxu müalicə mərkəzlərində deyil, cəmiyyət daxilində baş verib. Aprel və iyun ayları arasında epidemiyanın yayıldığı bölgələrdə əsas səhiyyə xidmətlərindən istifadədə 42 faizlik azalma yaşanıb.
Epidemiya yerli səhiyyə işçilərinin maaşlarla bağlı tətili, silahlı qrupların səbəb olduğu qarşıdurmalar, kütləvi köçkünlük və virusun mövcudluğu ilə bağlı əsassız iddialar fonunda davam edir.
Beynəlxalq yardımlarda baş verən qəfil kəsintilər də epidemiya ilə mübarizəyə mənfi təsir göstərib. ABŞ Beynəlxalq İnkişaf Agentliyinin (USAID) 2025-ci ilin iyulunda bağlanması ilə bölgədəki bir çox səhiyyə layihəsinə son qoyulub.
Rəsmilər virusun mutasiyaya uğrayıb-uğramadığını və bunun epidemiyanın şiddətini artırıb-artırmadığını müəyyənləşdirmək üçün araşdırmalar planlaşdırıblar. Bundibugyo virus növünə qarşı MBP134 və Remdesivir dərmanlarının istifadəsi ilə bağlı klinik sınaqlar isə davam edir.
