Perseverance Marsda qədim isti su izləri aşkarlayıb
NASA-nın Perseverance tədqiqat aparatı Marsın Cezero kraterində suyun qayalarla müxtəlif dövrlərdə dəfələrlə qarşılıqlı təsirdə olduğunu müəyyən edib.
AFN.az xəbər verir ki, yeni araşdırma bu proseslərdə isti yeraltı su fəaliyyətinin də iştirak etdiyini və Marsın indiki dövrdən daha rütubətli, geoloji baxımdan isə daha aktiv planet ola biləcəyini göstərir.
Kraterin daxili kənarında yerləşən və Margin Unit adlandırılan ərazi əvvəllər orbitdən aparılan müşahidələr zamanı müəyyən edilmişdi. Alimlər əvvəlcə aparatın burada qədim gölün sahilində toplanmış çöküntü süxurlara rast gələcəyini düşünürdülər.
Lakin aparatın dərinliklərdə soyuyan ərimiş materiallardan və ya vulkanik fəaliyyət nəticəsində yaranan maqmatik süxurlar aşkarlaması suyun hərəkəti ilə bağlı mürəkkəb proseslərin izlərini ortaya çıxarıb.
Perseverance aparatının SuperCam cihazı ilə aparılan analizlər ərazidəki süxurların bir neçə fərqli su mərhələsindən keçdiyini təsdiqləyib.
İlk mərhələdə karbon qazı ilə zəngin yeraltı suların maqmatik minerallarla reaksiyaya girməsi nəticəsində karbonat mineralları yaranıb.
İkinci mərhələdə qədim gölün təsiri ilə tərkibində silisium olan süxurlar əmələ gəlib.
Son mərhələdə isə vulkanik süxurlar arasında isti suyun dövr etdiyini göstərən kalsium sulfat və flüorit tərkibli mineral damarları aşkarlanıb.
Yer üzündə hidrotermal sistemlərin mikroorqanizmlərin yaşamasını dəstəkləyə bilən mühitlər yaratması bu qədim Mars su sistemlərini alimlər üçün xüsusi maraq obyektinə çevirir.
Hadisələrin dəqiq nə vaxt baş verdiyi hələ müəyyən edilməsə də, əldə edilən nəticələr Margin Unit ərazisinin yalnız qədim göl sahilindən ibarət olmadığını göstərir. Ərazi yeraltı və səth sularının qarşılıqlı təsirdə olduğu mürəkkəb bir sistem kimi qiymətləndirilir.
Bu məlumatların Marsın keçmişində baş vermiş iqlim dəyişikliklərinin və həyat üçün əlverişli ola biləcək şəraitin yenidən qurulmasında mühüm rol oynayacağı gözlənilir.
