İnsan orqanizmi iki yaşda qəfildən qocalır
Stanford Universiteti tərəfindən aparılan genişmiqyaslı araşdırma qocalma prosesinin yavaş və tədricən baş verən bir hal olmadığını, insanların 44 və 60 yaşlarında iki böyük qəfil qocalma dalğası yaşadığını ortaya qoyub.
AFN.az xəbər verir ki, qocalmaq adətən zamana yayılan və yavaş irəliləyən bir proses kimi qəbul edilir.
Lakin molekulyar səviyyədə aparılan yeni elmi tədqiqat güzgüyə baxarkən qocalmanızın qəfildən sürətləndiyini hiss etməyinizin sadəcə bir xəyal məhsulu olmadığını göstərir.
Stanford Universitetinin genetika mütəxəssisi Maykl Snayder və komandasının apardığı araşdırmaya görə, insan orqanizmi həyatı boyu iki kəskin dönüş nöqtəsindən keçir. İlk böyük dəyişiklik dalğası orta hesabla 44 yaşında, ikinci böyük qırılma isə 60 yaş civarında reallaşır.
Mütəxəssislər hansı molekul sinfinə baxılırsa baxılsın, bu yaş dövrlərində insan biologiyasında olduqca dramatik və qəfil sıçrayışların yaşandığını bildirirlər.
Elm adamları qocalma ilə bağlı xəstəliklərin qarşısını almaq və daha effektiv müalicə üsulları hazırlamaq məqsədilə yaşları 25 ilə 70 arasında dəyişən 108 yetkin insanı illər boyu müşahidə ediblər.
İştirakçılardan müntəzəm fasilələrlə alınan bioloji nümunələr əsasında RNT, zülallar, lipidlər və bədən mikrobiomları daxil olmaqla 135 mindən çox bioloji xüsusiyyət araşdırılıb.
Əldə edilən milyardlarla məlumat nöqtəsinin təhlili Alzheimer və ürək-damar xəstəlikləri kimi narahatlıqların riskinin zamanla yavaş-yavaş artmadığını, əksinə, bu iki kritik yaş həddindən sonra kəskin şəkildə yüksəldiyini nümayiş etdirib.
Tədqiq edilən molekulların təxminən 81 faizinin bu iki yaş dövründən ən azı birində radikal dəyişikliklərə məruz qaldığı müşahidə olunub.
44 yaş civarında yaşanan ilk qırılmada xüsusilə lipid, kofein və alkoqol maddələr mübadiləsi ilə bağlı molekullarda, həmçinin dəri və əzələ toxumalarında dəyişikliklər pik həddə çatır.
Tədqiqatçılar 40 yaşın ortalarındakı bu qəfil dəyişikliyin qadınlardakı menopoz prosesi ilə əlaqəli ola biləcəyini təxmin etsələr də, məlumatlar vəziyyətin yalnız bununla məhdudlaşmadığını sübut edib. Çünki kişilərin də eyni yaşda bənzər molekulyar qırılmalar yaşadığı müəyyən edilib.
Bu hal hər iki cinsə təsir edən daha üstün bioloji faktorların mövcudluğuna işarə edir.
60 yaş civarındakı ikinci dalğada isə karbohidrat mübadiləsi, immunitet tənzimlənməsi və böyrək funksiyaları kimi həyati əhəmiyyətli sistemlərdə kəskin dəyişikliklər meydana gəlir.
