Ay cəmi beş saata formalaşmış ola bilər: Nəhəng toqquşma nəzəriyyəsi dəyişir
ABŞ-nin Cənub-Qərb Tədqiqat İnstitutu (SwRI) və Arizona Universitetinin tədqiqatçıları Ayın yaranması ilə bağlı mövcud təsəvvürləri dəyişə biləcək mühüm nəticələr əldə ediblər.
AFN.az xəbər verir ki, “The Astrophysical Journal Letters” jurnalında dərc olunan araşdırmaya görə, təxminən 4,5 milyard il əvvəl Mars ölçüsündə bir cismin Yerə çırpılması nəticəsində Ay əsasən bütöv şəkildə cəmi bir neçə saat ərzində formalaşmış ola bilər.
Araşdırmada ilk dəfə toqquşan iki göy cisminin materiallarının struktur möhkəmliyi də nəzərə alınıb. Alimlər əvvəllər toqquşmanın gücünün süxurları əridərək buxarlandırdığını və buna görə də göy cisimlərinin maye kimi davrandığını fərz edirdilər.
Lakin temperaturdan asılı geoloji möhkəmliyin nəzərə alındığı yeni simulyasiyalar materialın möhkəmliyinin toqquşmanın nəticəsinə birbaşa təsir etdiyini göstərib.
Göy cisimlərinin temperaturunun toqquşmanın nəticəsini müəyyənləşdirməsində həlledici rol oynadığı bildirilib.
Yer və Theia adlı Mars ölçülü proto-planetin daha soyuq olduğu ssenarilərdə toqquşmadan cəmi beş saat sonra bərk Ayın formalaşa bildiyi müəyyən edilib.
Daha isti ssenarilərdə isə Theianın parçalanaraq Yerin ətrafında dağıntı diski yaratdığı və Ayın zamanla bu qalıqlardan formalaşdığı məlum olan ssenari öz qüvvəsində qalır.
Bu nəticə Ayın ilkin formalaşma üsulu ilə nəhəng toqquşmanın baş verdiyi vaxt arasında potensial əlaqənin ola biləcəyinə işarə edir.
Araşdırma Ayın nə qədər müddətdə formalaşdığına dair yeni məlumatlar versə də, Yer və Ayın tərkibindəki diqqətçəkən oxşarlığı tam şəkildə izah etmir.
Alimlər yeni geofiziki yanaşmanın Ayın mənşəyini və erkən Günəş sistemindəki şəraiti daha yaxşı anlamaq üçün yeni imkan yaratdığını bildirirlər.
