Kanadadan ABŞ tariflərin qarşı "Dollara dollar" cavabı
Kanada ABŞ Prezidenti Donald Trampın ötən həftəsonu Kanada idxalına tətbiq etdiyi yeni vergilərə cavab olaraq, ABŞ mənşəli bir sıra məhsullara 50 faizə qədər qarşılıqlı gömrük rüsumlarının tətbiq ediləcəyini açıqlayıb.
AFN.az xəbər verir ki, rəsmilər çərşənbə axşamı bildiriblər ki, Kanada tərəfindən tətbiq olunacaq gömrük rüsumları poladdan mebelə, təzə ton balığından pambıq köynəklərə qədər təxminən 28 milyard Kanada dolları (20 milyard ABŞ dolları) dəyərində Amerika məhsulunu əhatə edəcək.
Hədəfə alınan məhsulların siyahısı ABŞ tərəfindən Kanada mallarına tətbiq edilən rüsumlarla tam uyğunlaşdırılıb. Kanadanın tətbiq edəcəyi yeni vergilərin sentyabrın 8-də qüvvəyə minməsi planlaşdırılır.
Bu addım ABŞ və Kanada arasında ticarət danışıqlarının ötən həftənin sonunda iflasa uğramasından sonra yaranan son gərginlik olub. Danışıqlardan sonra tərəflər bir-birini son anda əsassız tələblər irəli sürməkdə ittiham ediblər.
Kanadanın maliyyə naziri Fransua-Filip Şampan bildirib ki, qarşılıqlı tədbirlər cümə günü ticarət danışıqlarının dayandırılmasından sonra Tramp administrasiyasının Kanada mallarına tətbiq etdiyi 50 faizlik vergilərə cavab olaraq həyata keçirilir.
Şampan deyib: “Bu vergilərin Kanadanın hər yerində işçilər, müəssisələr və icmalar üçün real nəticələri olacaq. Kanada cavab verməlidir”. Şampan Kanadanın qarşı tədbirlərini mütənasib və strateji adlandırıb.
O, həmçinin bildirib ki, Kanada ABŞ vergilərindən zərər çəkən müəssisə və işçilərə iş yerlərinin itirilməsini minimuma endirmək və şirkətlərin fəaliyyətini davam etdirməsini təmin etmək məqsədilə hazırlanmış dəstək proqramları üçün əlavə 7,5 milyard Kanada dolları ayıracaq.
Tarixən dünyanın bir-birinə ən yaxın iki ticarət tərəfdaşı arasında ticarətə vergi tətbiq edilməsi sərhədin hər iki tərəfində mənfi nəticələrə səbəb olacaq. Onilliklər ərzində formalaşan təchizat zəncirləri həm ABŞ, həm də Kanadanın son vergi açıqlamaları səbəbindən artan ticarət xərcləri ilə üzləşəcək. Bu isə nəticədə bütün miqyasda müəssisələrə və mümkün qiymət artımları vasitəsilə istehlakçılara təsir göstərəcək.
İctimai rəy sorğuları kanadalıların əksəriyyətinin hökumətin ABŞ-a qarşı qəti mövqeyini dəstəklədiyini göstərir. Lakin ticarət danışıqlarının dəqiq olaraq nə səbəbdən iflasa uğradığı ilə bağlı bəzi suallar hələ də cavabsız qalır. Mühafizəkar müxalifət ABŞ ilə əldə olunan layihə razılaşmasının tam mətninin açıqlanmasını tələb edib. Müəssisələr də Kanadanın ən böyük ticarət tərəfdaşı ilə uzunmüddətli ticarət müharibəsinin mümkün nəticələri ilə bağlı narahatlıqlarını ifadə ediblər.
Ağ Ev Kanada qarşılıqlı vergiləri açıqladıqdan sonra verdiyi bəyanatda ABŞ-ın son ticarət danışıqlarında Kanadaya “dünyanın istənilən ölkəsindən daha üstün bazar çıxışı” təklif etməyə hazır olduğunu bildirib. Bəyanatda “Kanada tərəfdaşlıq əvəzinə əsassız tələbləri, geri addımları və qəti rəddi seçdi” ifadələrinə yer verilib.
Tramp çərşənbə axşamı Truth Social hesabında etdiyi bir sıra paylaşımlarda Kanadanı onilliklər ərzində ABŞ-ı “soymaqda” və amerikalı fermerlərə yüksək gömrük rüsumları tətbiq etməkdə ittiham edib. Tramp yazıb: “Bir çox ölkə ilə işləyirəm və Kanada açıq şəkildə ən çətin və ən məntiqsiz olanıdır. Özlərini imtiyazlı hiss edirlər, lakin onlar ştat deyillər və artıq imtiyazlı olmayacaqlar!”
ABŞ-Kanada sərhədində yerləşən Böyük Göllərdən biri olan Ontario gölünün adını Amerika gölü olaraq dəyişdirəcəyinə eyham vuran Tramp “Artıq Ontario ilə çox iş görəcəyimizi gözləmirik” deyib. Tramp bu həftə ABŞ-ın Kanada avtomobillərinə tətbiq etdiyi gömrük rüsumlarını yanvarın 1-dən etibarən 50 faizə qaldırmaqla hədələyib.
Baş nazir Mark Karni Trampa cavab olaraq onu avtomobil istehsalı, eləcə də polad və alüminium sənayesi də daxil olmaqla Kanada sənayelərini “məhv etmək” istəməkdə ittiham edib.
Hər iki tərəfdə açıqlamalar bazar ertəsi ən yüksək həddə çatıb. Lakin bəzi rəsmilər çərşənbə axşamı danışıqların yenidən başlaya biləcəyinə ümid edərək daha diplomatik ton nümayiş etdiriblər. Bazar ertəsi keçirdiyi mətbuat konfransında Trampı “uduzan” adlandıran Ontario əyalətinin baş naziri Duq Ford CNN-ə müsahibəsində “hadisələrin bir qədər qızışdığını” etiraf edib. Ford “Lakin mən razılaşma əldə etmək istəyirəm; Amerika xalqı üçün yaxşı, kanadalılar üçün də yaxşı bir razılaşma” deyib.
Artan gərginlik Kanada, ABŞ və Meksika arasında USMCA adlı Şimali Amerika azad ticarət sazişinin gələcəyini də müzakirə mövzusuna çevirib. Prezident Klaudiya Şeynbaum Kanada ilə ticarət danışıqlarının iflasa uğramasından sonra İqtisadiyyat katibi Marselo Ebrardı təcili görüşlər keçirmək üçün Vaşinqtona göndərib.
Kanada çərşənbə axşamı qarşılıqlı vergilərdən təsirlənəcək təxminən 900 ABŞ məhsulunun siyahısını yayımlayıb.
Siyahıya daha əvvəl yalnız 25 faizlik qarşılıqlı gömrük rüsumuna tabe olan polad və alüminium məhsullarına 50 faizlik vergi, təbii bal, mebel, geyim və paltar, makiyaj vasitələri və ətirlər daxil olmaqla müxtəlif mallara 50 faizlik vergi, qabyuyan və paltaryuyan maşınlar kimi məişət texnikası, pendir kimi süd məhsulları, balıq və dəniz məhsulları, eləcə də müəyyən polad və alüminium törəməsi məhsullara 25 faizlik vergi tətbiqi daxildir.
Forkliftlər və kondisioner qurğuları da daxil olmaqla müəyyən alət və maşın növlərinə isə 15 faizlik vergi tətbiq ediləcək.
Kanadalı rəsmilər daxildə yaranacaq zərəri minimuma endirmək məqsədilə Kanada istehlakçılarının və müəssisələrinin başqa mənbələrdən əldə edə biləcəyi məhsulların seçildiyini bildiriblər.
