BMT-dən son min ilin ən güclü El Nino xəbərdarlığı: 2027-ci il tarixin ən isti ili ola bilər
Birləşmiş Millətlər Təşkilatı (BMT) və Dünya Meteorologiya Təşkilatı (WMO) Sakit okean mərkəzli El Nino hava hadisəsinin sürətlə gücləndiyini və son min ildə qeydə alınan ən şiddətli səviyyəyə doğru irəlilədiyini açıqlayıb.
AFN.az xəbər verir ki, qalıq yanacaq mənbəli qlobal istiləşmənin üzərinə əlavə olunan bu nəhəng istilik dalğasının dünya üzrə temperatur rekordlarını tamamilə dəyişəcəyi gözlənilir.
Ekspertlər bu birgə təsirin 2027-ci ili qeydə alınmış ən isti il edəcəyinə demək olar ki, əmindirlər.
El Nino-nun yüksələn temperaturu artıq dünya üzrə dağıdıcı nəticələrə səbəb olmağa başlayıb. İndoneziyada nəhəng meşə yanğınlarının yayılması və Hindistanda həyati əhəmiyyət daşıyan musson yağışlarının zəifləməsi böhranın ilk əlamətləri kimi önə çıxır.
Qarşıdakı dövrdə Avstraliyada yanğın riskinin artması, Cənubi Amerikada isə güclü daşqınların baş verməsi gözlənilir. Dünya Ərzaq Proqramı bu ekstremal hava şəraitinin təxminən 50 milyon insanı birbaşa kəskin aclıq təhlükəsi ilə üz-üzə qoyacağını proqnozlaşdırır.
Planetin daha əvvəl yaşamadığı təhlükə zonasına daxil olduğunu vurğulayan BMT-nin Baş katibi Antonio Quterreş artıq itiriləcək bir anın belə qalmadığını və iqlim böhranı ilə mübarizə yarışının mütləq qazanılmalı olduğunu bildirib.
Sakit okean üzərində küləklərin istiqamətinin dəyişməsi dəniz səthini qızdıraraq atmosferə böyük miqdarda enerji ötürdüyündən El Nino dövrü artıq qeyri-adi temperatur fərqlərinə səbəb olub. Okeanın mərkəzində səth temperaturunun 30 illik orta göstəricidən 2,6 dərəcə yuxarı qalxdığı, bəzi dərin su bölgələrində isə bu fərqin 8 dərəcəyə çatdığı müəyyən edilib.
İqlim modelləri noyabr ayında pik həddə çatacaq temperatur fərqinin 4 dərəcəyə qədər yüksələ biləcəyini göstərir. Mərcan rifləri, ağac halqaları və tarixi qeydlərdən əldə edilən məlumatlar son min il ərzində El Nino-nun belə ekstremal səviyyəyə heç vaxt çatmadığını ortaya qoyur.
Dünya Meteorologiya Təşkilatı təsirləri 2027-ci ilə qədər davam edəcək bu prosesin quraqlıq, həddindən artıq istilər və daşqınlar vasitəsilə həm cəmiyyətlərə, həm də qlobal iqtisadiyyata çox ağır zərbə vuracağı barədə xəbərdarlıq edib. Ekstremal hava hadisələri dünya üzrə ərzaq qiymətlərini artırarkən, kənd təsərrüfatının məhsuldarlığına da birbaşa mənfi təsir göstərir.
İngiltərə kimi mülayim iqlimə malik bölgələrdə belə ardıcıl isti hava dalğaları və quraqlıqdan sonra 2026-cı il tarixin ən az məhsuldar məhsul yığım dövrlərindən biri kimi qeydə alınıb. Ekspertlər karbon emissiyaları sürətlə azaldılmadığı təqdirdə El Nino-nun gücləndirdiyi bu dağıdıcı dövrün qarşıdakı illərdə daha ağır mənzərə yaradacağına diqqət çəkirlər.
