Tatooine-ə bənzər planetdə həyat mümkün ola bilər
Yeni araşdırmaya görə, yaxın ikili ulduz sistemində yerləşən, “Ulduz müharibələri” filmindəki Tatooine planetinə bənzər Yer ölçüsündə potensial planet maye suya malik ola və həyat üçün əlverişli şərait yarada bilər.
AFN.az xəbər verir ki, bu kəşf yaşayış üçün yararlı planetlərin axtarış dairəsini genişləndirmək potensialına malikdir.
70 Ophiuchi adlı ikili ulduz sistemi Yerdən trilyonlarla kilometr məsafədə yerləşir, lakin kosmik miqyasda nisbətən yaxın hesab olunur.
Alimlər uzun illərdir Günəşimizdən bir qədər kiçik və daha soyuq olan, bir-birinin ətrafında fırlanan iki ulduzdan ibarət bu sistemi araşdırırlar.
Lakin indiyədək hər iki ulduzun ətrafında fırlandığı təsdiqlənmiş hər hansı planet aşkar edilməyib.
Tədqiqatçılar bu ulduz sistemini əsas götürərək Yer ölçüsündə bir planetin daha böyük ulduzun yaşayış üçün əlverişli zonasında sabit orbitdə qala biləcəyini modelləşdiriblər.
Bu zona ulduzun ətrafında planetin səthində maye suyun mövcudluğu üçün kifayət qədər uyğun temperaturun olduğu bölgəni ifadə edir.
Tədqiqatçılar əsas ulduzun yaşayış üçün əlverişli zonasında planetlərin sabit orbitlərdə hərəkət etməsinin mümkün olduğunu müəyyən ediblər.
“The Astrophysical Journal” jurnalında dərc olunan araşdırmanın müəlliflərindən biri olan astrofizik Stiven Keyn bildirib ki, bu, bizə ən yaxın ulduz sistemlərindən biridir. Onun sözlərinə görə, sistem qədim dövrlərdən məlum olsa da, iki ulduzun bir-birinin ətrafında dəqiq necə hərəkət etdiyi yaxşı öyrənilməyib.
Alimlər araşdırma çərçivəsində ulduzlar və planetlər kimi müxtəlif ölçülü çoxsaylı göy cisimləri arasında baş verən cazibə qüvvəsi qarşılıqlı təsirlərini simulyasiya ediblər.
Daha sonra Yer kütləsinə malik planet əsas ulduzdan müxtəlif məsafələrdə yerləşdirilib və onun davranışı araşdırılıb.
Kaliforniya Universitetinin Riversayd kampusundan olan tədqiqat müəllifi Skylar D’Ancilo bildirib ki, qeyri-sabit planetin orbiti genişlənərək sonda onun sistemdən tamamilə kənara atılması ilə nəticələnə bilər. Onun sözlərinə görə, simulyasiyanı müxtəlif mövqelərdə təkrarlamaqla Yer ölçüsündə planetin sabit qala biləcəyi bölgələri müəyyənləşdirmək mümkündür.
Doktor Keyn qeyd edib ki, insanlar başqa bir Yer tapmaq barədə düşünəndə adətən öz Günəş sistemimizə bənzər quruluş təsəvvür edirlər. Lakin son illərdəki ekzoplanet kəşfləri digər planet sistemlərinin bizim sistemimizdən tamamilə fərqli ola biləcəyini göstərir.
Keynin sözlərinə görə, ikinci Günəşin mövcudluğu qeyri-adi görünsə də, Yer kürəsinin ətrafına bənzəməsə belə, yaşayış üçün yararlı ola biləcək dünyaları nəzərə almaq lazımdır.
Kainatda belə yoldaş ulduzlara malik ikili ulduz sistemlərinə geniş şəkildə rast gəlinir.
Tədqiqatçılar bir ulduzu olan Günəş sistemimizin əslində nadir sistem növlərindən biri olduğunu bildirirlər.
Buna baxmayaraq, indiyədək təsdiqlənmiş 6 min ekzoplanetdən yalnız 14-nün ikili ulduzların ətrafında fırlandığı müşahidə edilib.
Son araşdırma, xüsusilə ikili ulduz sistemləri ətrafında həyat üçün əlverişli ola biləcək daha çox planetin aşkarlanmasına kömək edə bilər.
Doktor Keyn bildirib ki, alimlər potensial hədəfləri qiymətləndirməyə başlayarkən bu cür təhlildən yararlana biləcək daha çox ikili ulduz sistemi mövcuddur.
O əlavə edib ki, məhz bu sistemlə bağlı görüləsi hələ çox iş var. Hazırda orada təsdiqlənmiş planet olmasa da, Yer ölçüsündə bir planetin yaşayış üçün əlverişli zonada sabit orbitdə qala biləcəyinin artıq məlum olduğunu vurğulayıb.
