NASA-nın Swift kosmik rəsədxanası Yerə düşür
NASA-nın kainatdakı ən güclü partlayışları araşdırmaq məqsədilə orbitə göndərdiyi Neil Gehrels Swift Rəsədxanası təxminən 22 illik fəaliyyətindən sonra yenidən Yer atmosferinə daxil olur.
AFN.az xəbər verir ki, təxminən 1 450 kiloqram ağırlığında olan kosmik aparatın böyük hissəsi atmosferin sıx təbəqəsindən keçərkən yanaraq məhv olacaq. Lakin NASA bəzi hissələrin Yer səthinə çata biləcəyini proqnozlaşdırır. Yer üzündə hər hansı bir insanın xəsarət alması ehtimalının olduqca aşağı olduğu və bu riskin 2 100-də 1 nisbətində qiymətləndirildiyi açıqlanıb.
Qalıqların düşə biləcəyi ərazi ekvatorun 20,6 dərəcə şimalı ilə 20,6 dərəcə cənubu arasındakı qurşağı əhatə edir. Bu əraziyə Mərkəzi və Cənubi Amerika, Mərkəzi Afrika, Hindistanın cənubu, Cənub-Şərqi Asiya, Avstraliyanın şimalı və geniş okean sahələri daxildir. Dəqiq düşmə vaxtı hələ müəyyənləşməyib. Mütəxəssislər modellərdəki qeyri-müəyyənlik payına diqqət çəkirlər.
Rəsədxananın nəzarətsiz şəkildə Yerə düşməsinin qarşısını almaq məqsədilə iyul ayında cəsarətli xilasetmə missiyasına başlanılmışdı. LINK adlı xüsusi kosmik aparat vasitəsilə teleskopun tutulması və təhlükəsiz orbitə çıxarılması hədəflənirdi. Lakin həmin aparatın idarəetmədən çıxması nəticəsində əməliyyat uğursuzluqla başa çatdı.
Günəşdə artan aktivlik və atmosferin genişlənməsi Swift üzərində sürtünməni artıraraq düşmə prosesini sürətləndirdi. Alimlər ötən həftələrdə rəsədxanaya sonuncu əmri göndərərək məlumatların toplanması fəaliyyətini dayandırdılar.
2004-cü ilin noyabrında orbitə buraxılan Swift Rəsədxanası, xüsusilə qamma-şüa partlayışları başda olmaqla, kainatdakı qəfil və güclü kosmik hadisələrin araşdırılmasında mühüm rol oynamışdı. Onu əvəz edəcək hazır rəsədxananın hələ mövcud olmaması kosmik tədqiqatlar baxımından əhəmiyyətli çatışmazlıq kimi qiymətləndirilir.
NASA bu cür kosmik aparatların fəaliyyət müddətini uzatmaq məqsədilə kommersiya şirkətləri ilə yeni əməkdaşlıqlar və xilasetmə missiyaları üzərində işləməyə davam edir.
