BEA: Məlumat mərkəzlərinin karbon emissiyaları 2030-cu ilədək 70 faiz artacaq



Beynəlxalq Enerji Agentliyinin (BEA) xəbərdarlığına görə, ABŞ və Çinin süni intellektin inkişafı planlarını enerji ilə təmin etmək üçün fosil yanacaqlara üz tutması fonunda dünya üzrə məlumat mərkəzlərinin karbon emissiyaları qarşıdakı dörd il ərzində 70 faiz artacaq.

AFN.az xəbər verir ki, agentlik məlumat mərkəzlərinin 2030-cu ilədək hazırkı göstərici ilə müqayisədə iki dəfə çox elektrik enerjisi istehlak edəcəyini, bu artımın dörddə üçünün isə süni intellektin qlobal miqyasda yayılması ilə bağlı olacağını bildirir.

Parisdə yerləşən agentliyin hesablamalarına əsasən, sektordakı sürətli inkişaf süni intellekt məlumat mərkəzlərinin dörd il ərzində hər il əlavə 350 teravatt-saat elektrik enerjisi istehlak etməsi ilə nəticələnəcək. Bu həcm Böyük Britaniyanın illik elektrik enerjisi istehlakından çoxdur.

Qurumun nüfuzlu illik hesabatında tarixdə enerji bazarında baş vermiş ən böyük sarsıntı kimi xarakterizə edilən Yaxın Şərq müharibəsinin təsirlərindən sonra dünyanın enerji gələcəyinin daha qeyri-müəyyən olduğu bildirilib. BEA-nın rəhbəri Fatih Birol enerji dünyasının əvvəlki vəziyyətinə qayıtması üçün inandırıcı yol görmədiyini deyib.

Agentliyin qənaətinə görə, bunun əvəzinə enerji sektoru böhrandan sonra hökumətlərin qəbul edəcəyi siyasət qərarları əsasında yenidən formalaşacaq. Bu qərarlar artan dünya əhalisinin enerji tələbatını ödəmək, kondisionerlərə artan ehtiyacı qarşılamaq və sürətlə böyüyən süni intellekt iqtisadiyyatını dəstəkləmək məqsədi daşıyacaq.

Məlumat mərkəzlərinin inkişafı ilə məşğul olan şirkətlər yerli elektrik şəbəkələrinə qoşulmuş serverlərini enerji ilə təmin etmək üçün dünyanın ən böyük korporativ bərpaolunan enerji alıcıları sırasında yer alırlar. Bununla belə, hesabat xüsusilə ABŞ və Çində fosil yanacaqlara tələbatın daha sürətlə artmasının gözlənildiyini ortaya qoyub.

BEA-nın məlumatına görə, onilliyin sonunadək Çində süni intellekt məlumat mərkəzlərinin işləməsi üçün tələb olunan elektrik enerjisinin təxminən yarısı kömür elektrik stansiyalarından təmin ediləcək. Qalan hissə isə bərpaolunan enerji mənbələrindən, daha az miqdarda nüvə reaktorlarından və çox kiçik həcmdə təbii qaz elektrik stansiyalarından əldə olunacaq.

ABŞ-da isə 2030-cu ilədək məlumat mərkəzlərinin elektrik enerjisi tələbatının təxminən 60 faizinin təbii qaz hesabına ödəniləcəyi gözlənilir. Agentlik bu ilin avqust ayına olan məlumata görə, ABŞ-da məlumat mərkəzləri ilə əlaqəli təxminən 180 giqavat gücündə yeni qazla işləyən elektrik stansiyası layihəsinin mövcud olduğunu açıqlayıb. Bu göstərici hazırda Avropa İttifaqı üzrə quraşdırılmış ümumi təbii qaz elektrik enerjisi istehsalı gücünə demək olar ki, bərabərdir.

BEA qeyd edib ki, məlumat mərkəzləri üçün fosil yanacaqlardan elektrik enerjisi istehsalının artması nəticəsində bu sektorla əlaqəli emissiyalar 2030-cu ilədək 70 faiz yüksələcək.

ABŞ-dakı məlumat mərkəzi şirkətlərinin təbii qaz enerjisinə tələbatı Kanadadakı göstəricidən 16 dəfədən çoxdur. BEA Kanadada serverləri enerji ilə təmin etmək üçün 11 giqavat gücündə təbii qaz elektrik enerjisi istehsalı layihəsi müəyyən edib. Agentliyin bildirdiyinə görə, dünyanın digər bölgələrində süni intellekt şirkətləri ümumilikdə cəmi 4 giqavat gücündə yeni təbii qaz elektrik stansiyaları planlaşdırırlar.

Bunun səbəbi ABŞ və Çindən kənarda məlumat mərkəzlərinin enerji təchizatında bərpaolunan enerjinin daha böyük rol oynayacağının gözlənilməsidir. BEA Avropa İttifaqında məlumat mərkəzlərinin 2030-cu ilədək elektrik enerjisi ehtiyacının təxminən 70 faizini bərpaolunan mənbələr hesabına ödəyəcəyini proqnozlaşdırır. Bu mənbələri nüvə enerjisi, təbii qazdan elektrik enerjisi istehsalı və çox az miqdarda kömür enerjisi izləyəcək.

Agentlik şəffaf olmaması ilə tanınan sektora dair proqnozlarını 2020-ci ildən bəri süni intellekt serverlərinin illik qlobal tədarükünün 18 dəfə artdığını göstərən məlumatlara əsaslandırıb. Qurum, həmçinin dünyada 93 böyük süni intellekt fabrikinin tikintisini izləmək üçün peyk görüntülərindən istifadə edib.

Analiz dünya üzrə məlumat mərkəzlərinin gücünün son 24 ayda 10 dəfə artaraq 17 giqavata çatdığını göstərir. BEA süni intellekt fabriklərinin tikintisi başa çatdıqda onların ümumi gücünün təxminən 50 giqavat olacağını ehtimal edir.

Süni intellekt üçün optimallaşdırılmış serverlər də daxil olmaqla, dünyada mövcud məlumat mərkəzlərinin ümumi gücü hazırda 120 giqavat səviyyəsindədir. Bu gücün 80 faizi Çin, ABŞ və Avropa İttifaqının payına düşür. IEA-nın əsas ssenarisinə görə, onilliyin sonunadək əlavə 120 giqavat gücündə məlumat mərkəzi tikiləcək və onların dörddə üçü süni intellekt məlumat mərkəzlərindən ibarət olacaq.





AFN.az
Redaksiyamızla əlaqə: tel; 070 372 99 90, E-mail:office@afn.az



menyu
menyu